Mardin Artuklu Üniversitesi'nde Aleksandre Jaba'nın 1850’ler Kürtçe Koleksiyonu 15 Cilt Halinde Yayınlandı

Aleksandre Jaba'nın Kürtçe Koleksiyonu Mardin Artuklu Üniversitesi'nde Tanıtıldı

Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle, 1850’li yıllarda Rusya'nın Erzurum Konsolosu olarak görev yapan Aleksandre Jaba’nın Kürtçe koleksiyonunun basımı gerçekleştirildi. MAÜ Yaşayan Diller Enstitüsü tarafından başlatılan çalışma, Rusya'nın St. Petersburg kentindeki arşivlerde bulunan ve 13 yıl önce dijital ortama aktarılan koleksiyonun tıpkıbasımının yapılmasıyla sonuçlandı.

Koleksiyonun İçeriği ve Akademik Değeri

Eser, 15 cilt halinde yayımlanmış olup, toplamda 39 farklı eserin yer aldığı 69 el yazması nüshadan oluşmaktadır. Koleksiyonda, Kürt edebiyatının önemli isimleri arasında bulunan Melaye Bate, Ahmedi Hani ve Fekiye Teyran gibi şairlerin çalışmaları da mevcuttur. Bu değerli koleksiyon, Kürt dili ve kültürü alanında önemli bir akademik kaynak olarak değerlendirilmekte ve dünya çapında öncü çalışmalar arasında yer almaktadır.

Akademik Çalışmalar ve Üniversitenin Rolü

Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, koleksiyonun akademik çalışmasını yürüten ekibin tamamen üniversitenin öğretim üyelerinden oluştuğunu vurgulayarak, Kürt dili çalışmalarının 2008'den itibaren üniversitede sistematik biçimde yürütüldüğünü belirtti. Şu ana kadar yaklaşık 2 bine yakın yüksek lisans mezunu veren üniversitenin, bu alandaki eğitimleri lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde sürdürdüğü ifade edildi.

Tarihsel Arka Plan ve Dijitalleşme Süreci

Jaba Koleksiyonu, 19. yüzyılın ikinci yarısında Erzurum Konsolosluğu görevini yürüten Aleksandre Jaba’nın, Molla Mahmud Bayezidi ile birlikte topladığı önemli bir derlemedir. Bu koleksiyon, Kürt edebiyatı klasikleri ve halk ürünlerini kapsamakta olup, 2013 yılında merhum Kadri Yıldırım’ın çabalarıyla Türkiye’ye dijital ortamda kazandırılmıştır. Ancak yıllarca dijital formatta muhafaza edilen koleksiyonun fiziksel basımı için gerekli çalışmalar son dönemde hız kazanmıştır.

Yayın Süreci ve İş Birliği

Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Ahmet Kırkan’ın 2019 yılında koleksiyonu yeniden gündeme taşıması ile birlikte, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan’ın girişimleri büyük önem kazandı. Üniversite ve Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında yürütülen çalışmalar tamamlanarak, çok kaliteli bir baskı ile 15 cilt halinde kamuoyunun erişimine sunuldu. Rektör Özcoşar, eserin basım sürecindeki akademik ekibin tamamının üniversite mensubu olmasından duyduğu gururu dile getirdi.

Koleksiyon Tanıtımı ve Teşekkür

Koleksiyonun tanıtım toplantısı, MAÜ Senato Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Etkinlikte, çalışmaya katkı sağlayan öğretim üyelerine teşekkür belgeleri verildi. Yayınlanan bu önemli koleksiyon, Kürt dili ve edebiyatına yönelik akademik çalışmalara güçlü bir kaynak sağlamaktadır.