Milli Parklar ve Doğa Koruma Alanlarında Yeni Dönem: Koruma Yetkileri Genişliyor, İdari Yaptırımlar Güçleniyor

Milli Parklar Kanunu'nda Kapsamlı Değişiklikler Yapıldı

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen yeni düzenlemeyle, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün biyolojik çeşitlik ve ekosistemlerin korunmasındaki görev ve sorumlulukları artırıldı. Kanun kapsamında, nesli tehlike altında bulunan türlerin korunması, sulak alanların ekolojik dengesinin gözetilmesi ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği için Genel Müdürlüğe denetim ve idari yaptırım uygulama yetkisi verildi. Uygulanacak yaptırımlara ilişkin davalar da artık Genel Müdürlüğe karşı açılacak.

Genel Müdürlük Yapılanması ve Görev Tanımları

Yeni yasal düzenlemelerle, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü özel bütçeli kamu tüzel kişiliği olarak yeniden yapılandırıldı. Kanunda ayrıca "alan kılavuzu" ve "av ve doğa koruma memuru" gibi yeni görev tanımları yer aldı. Alan kılavuzu, korunan alanlarda yaşayan yöre halkından seçilen ve Genel Müdürlükçe eğitilen kişiler olarak belirtilirken, av ve doğa koruma memurları ise mevzuat kapsamında suç takibi ve habitat koruma faaliyetlerini yürütmekle görevlendirildi.

Korunan Alanlarda Planlama ve İzin Mekanizmaları

Milli parklar dışındaki korunan alanlarda da milli parklar için geçerli olan planlama süreçleri uygulanacak. Uzun devreli gelişme planları, gelişme planları ve yönetim planları, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Genel Müdürlük tarafından hazırlanacak ve yürürlüğe konulacak. Ayrıca, milli park ve tabiat parklarında yapılaşma, imar mevzuatına uygun şekilde ve Bakanlık onayı ile gerçekleştirilecek. Kültür ve Turizm Koruma Bölgelerinde yapılacak yatırımlar da Genel Müdürlüğün olumlu görüşüyle sonuçlandırılacak.

Gerçek ve Özel Hukuk Tüzel Kişilerine İzin Verilmesi

Kamu yararı gözetilerek, korunan alanlarda turistik tesislerin yapılabilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle izin verilebilecek. Bu izinlerle verilen intifa hakkı azami 49 yıl olacak, başarılı işletmeler için süre 99 yıla kadar uzatılabilecek. Korunan alan hizmetlerine yönelik tesisler için ise izin bedeli alınmayacak. Ancak altyapı ve iletişim tesisleri açısından belirli durumlarda bedelli izinler düzenlenecek ve denetimler sıkı bir şekilde sürdürülecek.

Tescil Yasağı ve Yapıların Yıkımı

Milli parklar ile diğer koruma alanlarında yasa dışı yapılaşmaya karşı sıkı önlemler getirilerek, bu alanlardaki tescil yasağı kapsamındaki yapılara derhal el konulması hükme bağlandı. İnşaat aşamasında olan yapılar dahil olmak üzere tüm yasa dışı tesisler, Genel Müdürlük tarafından karar almaya gerek kalmadan yıkılacak veya değerlendirilecek.

Av ve Doğa Koruma Memurları ile Saha Bekçilerine Yetki Verildi

Korunan alanlarda suçların takibi ve koruma hizmetlerini genişletmek amacıyla, bu alanlarda görev yapan av ve doğa koruma memurları ile saha bekçilerine yeni görevler verilerek, orman muhafaza memurlarına destek olmaları sağlandı. Ayrıca, yöre halkından seçilen alan kılavuzlarının eğitimi ve görevlendirilmesi de ilgili yönetmeliklerle düzenlenecek.

Genel Müdürlüğe Döner Sermayeli İşletme Kurma Yetkisi

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, ihtiyaç halinde döner sermayeli işletmeler kurabilir ve bu işletmelerin sermayesi Cumhurbaşkanı'nın onayıyla 5 katına kadar artırılabilir. İşletme faaliyet alanları, denetim ve diğer hususlar ilgili yönetmeliklerle belirlenecek ve böylece gelirlerin etkili bir şekilde yönetilmesi amaçlanacaktır.

Yeni düzenlemeler, Türkiye’nin doğal varlıklarının korunması, sürdürülebilir yönetimi ve ziyaretçi deneyiminin iyileştirilmesi açısından önemli değişiklikler getirmektedir.