Milli Parklarda Yeni Dönem: Koruma Alanları Kapsamında Yetkiler Genişledi, İzin ve Denetimler Artıyor

Milli Parklar Kanunu’nda Kritik Değişiklikler TBMM’de Kabul Edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen yeni düzenlemelerle birlikte Milli Parklar Kanunu ve ilgili diğer mevzuatlarda kapsamlı değişiklikler yapıldı. Kanun teklifinde, milli parklar dışındaki korunan alanlar için de milli parklar kapsamındaki plan hazırlama süreci uygulanacak, ayrıca gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine çeşitli izinler verilebileceği hüküm altına alındı. Bu değişiklikler, korunan alanların yönetiminde etkinlik ve sürdürülebilirliği artırmaya yönelik önemli adımlar içeriyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün Yetkileri Genişletildi

Yeni düzenlemelerle, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün hizmetlerini daha etkin yürütebilmesi amacıyla döner sermayeli işletmeler kurabilme ve bu işletmelere tahsis edilen sermaye miktarını artırma yetkisi Cumhurbaşkanına verildi. Ayrıca koruma hizmetleri ve yasa dışı faaliyetlerin takibi, orman muhafaza memurları, av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri aracılığıyla da yürütülebilecek. Böylece korunan alanlarda denetim faaliyetleri daha güçlü ve kapsamlı hale getirildi.

Korunan Alanların Planlama ve İzin Süreçleri Yenilendi

Koruma kapsamında bulunan milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarında, kuruluş, geliştirme ve işletmeye yönelik uzun devreli gelişme planları, gelişme planları ve yönetim planlarının hazırlanması ve yürürlüğe konması süreçleri düzenlendi. Bu planlar, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacak. Aynı zamanda, planlara uygunluk şartıyla turistik amaçlı bina ve tesislerin yapımı için gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine izin verilmesi sağlanacak, ancak intifa hakkı süreleri 49 yılla sınırlandırılmış ve belirli koşullarda 99 yıla kadar uzatılması mümkün kılınmıştır.

Denetimler ve Cezai İşlemler Yetkisi Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne Verildi

Yeni kanun kapsamında, biyolojik çeşitlilik ve ekosistemlerin korunması, sulak alanların muhafazası ve nesli tehlike altında olan türlerin korunması denetimi Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek. İdari para cezalarının tahsili sırasında; tahsil edilen cezaların yüzde 25’i doğrudan Genel Müdürlüğe aktarılırken, yüzde 75’i ise genel bütçeye gelir kaydedilecek. Ayrıca, giriş ücretlerini ödemeden parklara girenlere yönelik para cezalarının da artırılması öngörülerek, koruma kapsamındaki alanlarda cezaların caydırıcılığı güçlendirilmiştir.

Avcılık ve Doğa Koruma Memurlarına İlişkin Yeni Tanımlar ve Düzenlemeler

Kanunla av ve doğa koruma memurlarının tanımı ve yetkilerinde güncellemeler yapıldı. Av koruma memurlarının isimleri “Av ve doğa koruma memuru” olarak değiştirildi. Ayrıca saha bekçiliğinde sözleşmeli personelin çalıştırılabilmesi imkanları getirildi. Avcılık faaliyetlerinin kontrolü, avcılık belgeleri kapsamında düzenlemeler yapıldı ve yasadışı avcılık faaliyetlerine karşı denetim mekanizmaları güçlendirildi. Bu kapsamda, avcılık belgelerinin iptaline rağmen belirli şartlar sağlandığında yeniden belge alımı mümkün kılındı.

Korunan Alanların Yönetiminde Gelir ve Harcama Düzenlemeleri

Yasada, Milli Parklar Kanunu’na tabi alanlardan elde edilen gelirlerin Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün döner sermayesine aktarılması hükme bağlandı. Genel Müdürlük, faaliyetlerine yönelik olarak döner sermayeli işletmeler kurabilecek ve sermaye miktarını beş katına kadar artırabilecek. Böylece koruma faaliyetlerinin finansmanı güçlendirilerek, sürdürülebilirlik sağlanması hedeflenmektedir.

Kamu Kurumları ile Koordinasyon ve Görev Dağılımı

Orman muhafaza memurları, av ve doğa koruma memurları, saha bekçileri ve güvenlik güçleri iş birliği içinde, yasak olan faaliyetlerin takibi, el koyma ve yakalama görevlerini yürütecekler. Ayrıca, gönüllülerden oluşan fahri av müfettişlerinin görevlendirilmesiyle saha denetimleri desteklenecek. Bu yapı, yasadışı faaliyetlerin engellenmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Geleneksel Avcılığa Yönelik Yeni Düzenleme

Kanun teklifine AK Parti tarafından eklenen bir maddeyle, geleneksel avcılık uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek. Bu düzenleme, kültürel boyutu olan avcılığın sürdürülebilir biçimde yürütülmesini temin etmeyi amaçlıyor.