Muhammed Enveri Kadic’in 11 Bin Sayfalık Bosna Tarihi Eseri Dijital Ortama Aktarıldı

Muhammed Enveri Kadic’in Tarih Eseri Dijital Ortama Aktarıldı

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da önemli bir tarih çalışması olan ve "Tarih-i Enveri" adıyla bilinen 28 ciltlik, 11 bin sayfadan oluşan belge derlemesi dijital platforma taşındı. Bu kapsamlı eser, tarihçi Muhammed Enveri Kadic tarafından 1364 ile 1928 yılları arasındaki Bosna tarihine yönelik belgelerin sistematik olarak toplanmasıyla oluşturuldu.

Proje Tanıtımı ve İş Birliği

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi'nde düzenlenen tanıtım etkinliğine, Türkiye'nin Saraybosna Büyükelçisi Emin Akseki, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Derya Örs, Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, kütüphane yöneticileri, Türk kurum temsilcileri ve Bosna Hersekli yetkililer ile akademisyenler katıldı. Proje, Türk Tarih Kurumu ile Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi'nin iş birliğiyle yürütüldü ve Kadic’in Osmanlı döneminde 1870 yılında başlayan memuriyet hayatı boyunca topladığı belgeleri dijital hale getirmeyi hedefledi.

Eserin Önemi ve İçeriği

"Tarih-i Enveri" olarak anılan eser, Osmanlı dönemine ait idari, askeri, siyasi, sosyoekonomik ve sosyokültürel yapıların anlaşılmasına önemli katkı sağlıyor. Kadic, evrak memurluğu, hakimlik ve kalem amirliği gibi görevlerinin yanı sıra arşivcilik faaliyetleriyle de geniş bir belge arşivini oluşturdu. Eserde Osmanlı fermanları, beratlar, seyahatnameler, kronikler, şiirler, mimari kitabeler ve mezar taşları üzerindeki tarih manzumeleri gibi çok çeşitli kaynaklar bulunuyor.

Dijitalleşme ve Gelecek Planları

Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, eserin Türkçe, Boşnakça ve İngilizce dillerinde dijital ortamda sunulduğunu belirtti. Projenin ilk aşaması internet üzerinden erişimle tamamlanırken, ilerleyen dönemlerde basılı versiyonunun hazırlanması planlanıyor. Büyükelçi Emin Akseki, bu projenin Türkiye ile Bosna Hersek arasındaki tarihi ve kültürel ilişkilere önemli bir katkı sağlayacağını vurguladı.

Muhammed Enveri Kadic Kroniği'nin Tarihsel Kapsamı

Eserin en eski belgesi 1363 yılında gerçekleşen Sırpsındığı Savaşı’na ait olup, en son belge ise 1928’de Saraybosna’da hayatını kaybeden önemli kişilere ait kayıtları içeriyor. Kronolojik olarak düzenlenmiş 28 ciltte toplam 11 bin 196 belge bulunmakta ve bu geniş kapsamlı içerik, Osmanlı’nın Balkanlar’daki varlığı ve yerel tarih açısından zengin bir kaynak teşkil ediyor. Söz konusu kronik, Balkan tarih araştırmaları ve Osmanlı arşiv çalışmaları için örnek teşkil etmektedir.