MV Hondius Kruvaziyerinde Andes Virüsü Salgını: 11 Vaka, 3 Ölüm ve WHO'nun Risk Değerlendirmesi

MV Hondius Kruvaziyer Gemisiyle İlişkili Andes Virüsü Salgını Hakkında Güncel Veriler

Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (TTB-UDEK), MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde yaşanan Andes virüsü salgınına dair önemli açıklamalarda bulundu. 13 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla toplamda 11 vaka ve 3 ölüm tespit edildiği bildirildi. Bu vakaların 8'i laboratuvar testleriyle doğrulanmış olup, 2'si olası vakalar arasında yer almakta, 1 vaka ise halen değerlendirme sürecinde bulunmaktadır.

Epidemiyolojik Bulgular ve Bulaşma Mekanizması

Mevcut epidemiyolojik ve genetik analizler, ilk enfeksiyonun gemiye binmeden önce kemirgenlerle temas yoluyla alındığını düşündürmektedir. Takip eden süreçte ise sınırlı düzeyde insanlardan insanlara bulaşın gerçekleşmiş olabileceğine işaret edilmektedir. Viral dizilemelerin birbirine yakınlığı, ortak bir bulaş kaynağı veya az sayıda zoonotik bulaş sonrası sınırlı insan bulaşını desteklemektedir. Andes virüsü, hantavirüs ailesinde insan-insan bulaşı bulunabilen nadir türlerden biri olarak ön plana çıkmaktadır.

Risk Değerlendirmesi ve Temas Kategorileri

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan risk değerlendirmesinde, gemide bulunan bireyler için bulaş riski orta, genel toplum için ise düşük olarak tanımlanmıştır. Yüksek risk grubundaki temaslılar, doğrulanmış Andes virüsü enfeksiyonlu bireylerle yakın, uzun süreli ve korunmasız temasta bulunmuş kişilerdir. Bu gruba aynı evde, aynı kabinde veya kapalı ortamda uzun süre bulunanlar, yakın fiziksel temas yaşayanlar ve koruyucu ekipman olmadan bakım veren sağlık çalışanları dâhildir.

Ancak, uzun süreli temas için kesin bir zaman eşiği belirlenmemiş olup, risk değerlendirmesi temasın yoğunluğu, ortamın özellikleri, korunma önlemlerinin kullanımı ve temasta bulunulan materyallerin değerlendirilmesiyle yapılmaktadır. Bu kişiler 42 gün boyunca aktif takip altında tutulmakta ve gerekirse karantina uygulanmaktadır.

Düşük riskli temaslılar ise vaka ile kısa süreli, mesafeli veya uygun korunma ekipmanları kullanarak temas eden kişilerdir. Bu grupta rutin laboratuvar testleri ve karantina önermemekte olup, sadece semptomların kendiliğinden izlenmesi tavsiye edilmektedir.

Hastalığın Klinik Seyri ve Tedavi Yaklaşımları

Andes virüsü bulaştırıcılığının en yüksek seviyede olduğu dönemin, hastalığın erken belirtilerinin ortaya çıktığı zaman dilimi olduğu düşünülmektedir. Ancak, hastanın belirtiler başlamadan önce virüsü bulaştırıp bulaştıramayacağı kesin olarak bilinmemektedir. Hastalık genellikle ateş, kas ağrısı ve ani ortaya çıkan solunum yetmezliği ile seyreden hantavirüs pulmoner sendromuna yol açabilir. Ağır vakalarda mortalite oranı %40–50’ye ulaşabilmektedir.

Günümüzde, onaylanmış spesifik antiviral tedavi veya yaygın kullanılan bir aşı bulunmamaktadır. Tedavi yaklaşımı erken tanı, izolasyon, temaslı takibi ve yoğun destek tedavisi uygulamalarına dayanmaktadır.

Toplumsal Önlemler ve Pandemi Riski

Genel toplum açısından panik yapmayı gerektiren bir durum şu an için söz konusu değildir. Ancak bu olay, Andes virüsünün uygun koşullarda sınırlı insandan insana bulaş potansiyelini ve zoonotik hastalıklarda “Tek Sağlık” yaklaşımının önemini yeniden vurgulamıştır. Bu kapsamda, insan, hayvan ve çevre sağlığının entegre şekilde değerlendirilmesi gerekliliği ön plana çıkmaktadır.