Nekbe'nin 78. Yılında Lübnan'daki Filistinlilerin Sürgün ve Dönüş Umudu

Lübnan'daki Filistinli Mülteciler, Nekbe'nin 78. Yılında Göç Hatırasını Koruyor

İsrail’in 14 Mayıs 1948 tarihinde Filistin topraklarını işgali ve bağımsızlık ilanının ardından yüz binlerce Filistinli yerlerinden edilerek göç etmek zorunda kaldı. Bu olay, Filistinliler tarafından "Nekbe" yani "Büyük Felaket" olarak anılmaktadır. Yaklaşık 1 milyon Filistinli, yaşanan bu süreçte topraklarından sürgün edilerek çok sayıda köy ve kasaba yıkıldı, binlerce kişinin yaşamı sona erdi.

Lübnan’da Kalıcı Hale Gelen Sürgün

Göç eden Filistinlilerden önemli bir kesim Lübnan’a sığınmak zorunda kaldı ve aradan geçen 78 yıl sonrasında bile burada yaşayanlar, sürgünün acılarını ve yaşadıkları zorlukları hafızalarında canlı tuttu. Özellikle yaşlı kuşak, göç ettikleri köylerin isimlerini, ev anahtarlarını ve ilk zorluk yıllarına ait hatıraları yeni nesillere aktarmaya devam ediyor. Başlangıçta geçici olması beklenen bu göç, zamanla uzun soluklu ve zorlu bir direniş sürecine dönüştü.

Sürgünün Gölgesinde Devam Eden Mücadele

Son zamanlarda İsrail’in Gazze ve Lübnan’a yönelik saldırıları, Nekbe anmalarında kamplarda yaşayan Filistinliler için geçmişin acılarını tekrar gündeme getirirken, mevcut saldırılar ve belirsizlikler mültecilerin endişelerini artırıyor. Lübnan güneyindeki Sayda kentinde bulunan Ayn el-Hilve Kampı, dar sokakları, yıpranmış yapıları ve duvarlarında sergilenen Filistin kentlerinin fotoğrafları ile bu sürgünün canlı bir hafızası olarak dikkat çekiyor.

Mülteci Kamplarındaki Demografik ve Sosyal Durum

Birleşmiş Milletler verilerine göre Ayn el-Hilve Kampı’nda yaklaşık 50 bin kayıtlı mülteci yaşarken, gayriresmi tahminler bu sayının 70 bini geçtiğini ifade ediyor. BM Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) ise Lübnan genelinde toplamda neredeyse 489 bin Filistinli mültecinin varlığından bahsediyor. Bu mültecilerin %45’i, ekonomik zorluklar ve altyapı eksiklikleri karşısında 12 farklı kampta hayatlarını sürdürmek zorunda kalıyor.

Bireysel Hikayeler: Göç ve Umut

Ayn el-Hilve Kampı sakinlerinden 79 yaşındaki Zekiye Haseneyn, Hayfa’dan Bint Cubeyl’e göç eden ailesinin deneyimlerini aktarırken, "Bize 2 gün sonra geri döneceğimiz söylendi, ancak yıllar geçti ve hala dönüş mümkün olmadı" ifadelerini kullanıyor. Geçici olarak düşünülen ayrılığın kalıcı bir sürgüne dönmesiyle beraber yeni jenerasyonlara da bu dönüş umudu aktarıldı.

91 yaşındaki Behiye Salih ise Filistin'in Sıblan beldesinden başlayan zor yolculuklarını ve Lübnan içinde sürekli yer değiştirmek zorunda kalmalarının bıraktığı derin izleri anlatıyor. Salih, "Gece karanlığında zorlu yollar boyunca kaçtık ve yaşadığımız travmalar hala hafızamızda taze" dedi.

Filistin Kimliği ve Dönüş Hakkı Mücadelesi

Lübnan’da yaşayan Filistinliler için göçün etkileri halen canlı olup; kimlik koruma, hafıza aktarımı ve dönüş hakkına sahip çıkma konuları toplumun önemli gündemlerinden biri olmaya devam ediyor. Geçmişte yaşanan yıkıcı deneyimler, mevcut siyasi ve sosyal koşullarla birleşerek mültecilerin umutlarını ve direnişlerini canlı tutuyor.