Nepal'de Tarihi Seçim: Balen'in Yükselişi ve Geleneksel Siyasetin Sınavı

Nepal, Protestoların Gölgesinde Tarihi Bir Seçime Hazırlanıyor

Güney Asya'nın Himalaya ülkesi Nepal, yarın gerçekleştireceği genel seçimlerle siyasi geleceğini belirlemeye hazırlanırken, ülke tarihinin en şiddetli protesto dalgalarından birinin ardından gelen bu süreç geleneksel siyasi düzen ile yeni yüzler arasında bir hesaplaşmaya sahne olacak.

Protestoların Tetiklediği Siyasi Deprem

Eylül 2025'te hükümetin sosyal medya platformlarına getirdiği kısıtlamalarla başlayan ve siyasi yolsuzluk ile ekonomik sıkıntılara duyulan öfkeyle büyüyen protestolar, 77 kişinin hayatını kaybetmesi ve binlerce kişinin yaralanmasıyla sonuçlanmıştı. Protestolar sırasında parlamentonun ve yüksek mahkemenin de hedef alındığı saldırılar yaşanırken, dönemin Başbakanı KP Sharma Oli istifa etmek zorunda kalmış ve ülkede geçici bir hükümet kurulmuştu.

Yeni Yüzler Arenada: Balen Faktörü

Seçimlerin en dikkat çeken ismi, başkent Katmandu'nun çöp ve altyapı sorunlarını çözmedeki başarısıyla ünlenen eski belediye başkanı Balendra Shah, nam-ı diğer "Balen". Rastriya Swatantra Partisi (RSP) ile ittifak yapan Balen, geleneksel siyasetten uzak duruşu, genç ve kentli nüfusla kurduğu güçlü bağ ile öne çıkıyor. Kampanyasında yoksulların eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimini merkeze alan Balen, protestolarla ortaya çıkan toplumsal öfke dalgasını siyasete kanalize etmeyi hedefliyor.

Geleneksel Partiler ve Yenilenme Çabaları

Seçimde, kuruluşu onlarca yıl öncesine dayanan Nepali Congress ve Nepal Komünist Partisi (UML) gibi geleneksel güçler de sandalye mücadelesi veriyor. Nepali Congress, yeni genç lideri Gagan Thapa ile yolsuzlukla mücadele ve hesap verebilirlik vaatleri sunarken, istifa etmiş olmasına rağmen halen partisinde etkili olan eski Başbakan KP Sharma Oli'nin liderliğindeki UML ise geçmişteki yönetim deneyimini öne çıkarıyor. Eski Maoist lider Prachanda'nın partisi de seçimdeki diğer önemli aktörler arasında yer alıyor.

Z Kuşağının Belirleyici Rolü ve Analist Görüşü

Brüksel merkezli Uluslararası Kriz Grubu analisti Ashish Pradhan, Eylül protestolarının genç nüfustaki derin memnuniyetsizliği açığa çıkardığını ve yeni siyasi yüzleri öne sürdüğünü belirtiyor. Pradhan'a göre, genç seçmenin sandık başındaki tercihi kritik önem taşıyor ve parlamentoda tek bir partinin mutlak çoğunluğu elde etmesi zor görünüyor. Balen'in geleneksel siyasi sınıfa meydan okumaya hazır, popüler bir figür olarak koalisyon pazarlıklarında kilit bir rol oynayabileceği değerlendiriliyor.

Yaklaşık 19 milyon seçmenin oy kullanacağı ve 800 bin ilk kez oy kullanacak genç seçmenin katılacağı bu tarihi seçim, Nepal'in son yirmi yıldaki 16. başbakanını belirleyecek. Yarışı kazanan liderin, ülkeyi derinden sarsan toplumsal talepleri karşılayabilecek bir uzlaşı ve reform sürecini yönetmesi bekleniyor.