Nusret Mayın Gemisi'nin Çanakkale Savaşı'nı Değiştiren Kritik Sığlık Faciası Ortaya Çıktı

Nusret Mayın Gemisi'nin Çanakkale Savaşı Tarihine Damga Vuran Sığlık Faciası

Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, Nusret Mayın Gemisi'nin 8 Mart 1915'teki kritik 26 mayın dökme operasyonundan önce, 27 Aralık 1914 tarihinde Yalova Burnu ve Uzunburun civarında karaya oturduğunu açıkladı. Bu durum, geminin savaş öncesinde yaşadığı zorluğu ve bu zorluklara karşın gösterilen kusursuz kriz yönetimini net biçimde ortaya koymaktadır.

Kara Oturma Olayı ve Kurtarma Operasyonu

Yapılan araştırmalara göre, Nusret Mayın Gemisi 27 Aralık 1914, yani sular altındaki mayın dökme operasyonunun yaklaşık üç ay öncesinde, Nara Burnu’na yaklaşık bir saat mesafede bulunan Rumeli sahilindeki Yalova Burnu ile Uzunburun bölgesinde karaya saplandı. Bu kritik dönemde, müttefik donanmanın bölgedeki denizaltılar ve kruvazörlerle ciddi hareketlilik gösterdiği günün sabahında gerçekleşen kaza, geminin kurtarılması için hızlı bir şekilde harekete geçilmesini zorunlu kıldı. Sarıkule aracılığıyla derhal İsa Reis gambotuna gönderilen telgraflar sonucunda, aynı zamanda Alman Amiral Merten Paşa'nın talimatıyla Samsun vapuru da olay yerine sevk edildi. Başarıyla tamamlanan kurtarma operasyonu 30 Aralık 1914 tarihinde geminin hasar almadan sığlıktan çekilmesini sağladı.

Çanakkale Boğazı’nda 18 Farklı Mayın Hattı

Çanakkale Savaşları Enstitüsü'nde sürdürülen araştırmalar, 3 Ağustos 1914 ile 11 Aralık 1915 tarihleri arasında 18 farklı mayın hattının boğazda tesis edildiğini göstermektedir. Bu süreçte sadece Nusret Mayın Gemisi değil, donanmanın farklı unsurları da koordineli biçimde görev aldı. En yoğun mayın dökümünü İntibah vapuru gerçekleştirdi ve 11 ayrı mayın hattı tesis edildi. Selanik gemisi ise üç mayın hattına katkı sağladı. Stratejik açıdan en kritik mayın hatlarını Nusret Mayın Gemisi oluşturdu; 9, 12, 16 ve en ünlüsü olan 11’inci mayın hattını dökerek savaş sürecinin akışını değiştirdi.

18 Mart Zaferi'nin Ardındaki Stratejik Başarı

Utkan Emre Er, tarih yazımında varsayımlara değil, somut verilere dayalı değerlendirmelerin önemine vurgu yaparak, Nusret’in yaşadığı karaya oturma olayının boğaz savunmasının hassasiyetini ortaya koyduğunu belirtti. 11’inci mayın hattının müttefik donanmanın geçişini tamamen engellediğini ve bu hamlenin dönemin önemli figürlerinden Winston Churchill dâhil, büyük takdir topladığını aktardı. Mayın hatlarına çarpan müttefik zırhlılarının etkisiz kalması ve denizden ilerlemenin imkânsız hale gelmesi sonucu askeri stratejinin kara muharebelerine dönmesinin, 18 Mart 1915 zaferinin en önemli nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. Bu zaferin şans eseri değil, Türk askerinin kararlılığı ile Alman müttefiklerin iş birliğinin sonucu olduğuna dikkat çekti.

18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nin yıl dönümü kutlu olsun.