Orta Doğu Jeopolitik Krizi Küresel Piyasalarda 14 Trilyon Dolarlık Çöküşe Neden Oldu

Orta Doğu'daki Jeopolitik Gerilim Piyasalarda Derin Etki Yaratıyor

ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı saldırılar ile başlayan ve Tahran'ın karşılık vermesiyle tırmanan Orta Doğu çatışmaları, küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtı. Özellikle son bir ay içerisinde küresel borsaların toplam piyasa değeri yaklaşık 14 trilyon dolar azalarak 157,5 trilyon dolardan 143,5 trilyon dolara geriledi. Bu büyüklükteki değerdeki kayıp, Almanya, Japonya ve İngiltere gibi ekonomik güçlerin yıllık GDP'lerini geride bırakacak seviyede gerçekleşti.

Borsalarda Sert Düşüşler ve Risk Algısındaki Artış

Küresel çapta önemli borsa endekslerinin tamamı negatif performans gösterirken, en büyük gerileme %16,8 ile Güney Kore’nin Kospi endeksinde gözlemlendi. Japonya'nın Nikkei 225’i %12, Almanya’da DAX 40 %10,7, Fransa’da CAC 40 %9,4 değer kaybetti. Ayrıca ABD borsalarında da %7,6 ile %8,2 arasında değişen kayıplar yaşandı. Bu dönemde VIX endeksi ise %46 artışla piyasalardaki belirsizliğin ve volatilitenin yükseldiğini gösterdi.

Merkez Bankalarına Yönelik Şahinleşen Beklentiler Tahvil Piyasalarını Sallıyor

Jeopolitik risklerin etkisiyle enerji fiyatları artmaya devam ederken, bu durum küresel enflasyon endişelerinin güçlenmesine neden oldu. Başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere önemli merkez bankaları para politikalarındaki gevşeme beklentilerinin yerini daha sıkı ve şahin tutumlara bıraktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi son 18 yılın zirvesini görerek %4,4870 seviyesine kadar yükseldi. Avrupa ülkelerindeki 10 yıllık tahvil faizleri de benzer şekilde, enflasyonist baskılar ve artan enerji maliyetleri nedeniyle tarihi yüksek seviyelere ulaştı.

Asya Piyasalarında Tahvil Faizlerinde Ayrışma

Japonya’da enflasyonist baskı ve olası merkez bankası faiz artırımı beklentileriyle 10 yıllık tahvil faizi 1999’dan bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Buna karşın Çin tahvil faizleri sabit kalarak %1,80 seviyesinde yatay seyretti. Analistler Çin Merkez Bankası’nın deflasyon riskleri nedeniyle para politikasını sıkılaştırmaya yönelik adım atmaktan çekindiğini belirtti.

Fed Başkanı Powell’dan Temkinli Politikalar Mesajı

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell, Orta Doğu gelişmelerinin benzin fiyatlarını etkilediğini ancak para politikalarının bu tür dış şoklara karşı temkinli ve esnek olmaya devam edeceğini ifade etti. Powell, arz şoklarının kısa vadede para politikalarıyla doğrudan kontrolünün zor olduğunu ve etkilerin görülmeye başlandığında şokların genellikle azalmış olacağını belirtti. Ayrıca, enerji fiyatlarındaki artan şokların enflasyon beklentilerini yükseltebileceği uyarısında bulundu.

Gelişmelerin Piyasalara Etkisi Nisan Ayında da Hissedilecek

Orta Doğu'daki çatışmalar ve bunların küresel ekonomik sonuçları, özellikle enerji fiyatları ekseninde piyasalarda volatilitenin ve belirsizliğin devam edeceğine işaret ediyor. Analistler, ABD-İran hattındaki gelişmelerin nisan ayında da piyasalarda ana gündem maddesi olacağını ve küresel ekonomi üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini öngörüyor.