Orta Doğu Krizi Küresel Ticarette Büyüme Beklentilerini Tehdit Ediyor: DTÖ'den Kritik Uyarı

Orta Doğu’daki Çatışmalar Küresel Ticaret Büyümesini Tehdit Ediyor

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Orta Doğu bölgesinde devam eden gerilimlerin küresel ticaretin büyüme beklentileri üzerinde önemli baskı oluşturduğunu ve 2026 yılı için ticaret projeksiyonlarının aşağı yönlü risklerle karşı karşıya bulunduğunu açıkladı. DTÖ, yayımladığı Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikler Raporu güncellemesinde özellikle enerji fiyatlarındaki artışın ticaret hacmi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekti.

Enerji Fiyatları ve Jeopolitik Gerilimlerin Ticaret Üzerindeki Etkileri

Rapora göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarıyla tırmanan Orta Doğu gerilimi, enerji maliyetlerini yüksek tutmaya devam ederse, küresel ticaret beklenenden daha sert bir darbe alabilir. Bu durum, hem mal hem de hizmet ticaretinde ciddi aksamaların yaşanmasına, özellikle de seyahat ve taşımacılık sektörlerinde darboğazların oluşmasına neden olabilir. Ayrıca artan enerji maliyetleri gıda arzında da ekstra zorluklar yaratacak ve küresel gıda güvenliğini tehdit edecektir.

2026 Ticaret Projeksiyonlarında Yavaşlama ve Olası Senaryolar

Geçen yıl yapay zeka destekli ürünlerin küresel ticaret hacmine pozitif katkısının ardından, 2026 yılında bu büyümenin yavaşlama eğiliminde olduğu belirtiliyor. DTÖ ekonomistleri, ham petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatlarının yıl boyunca yüksek seyretmesi durumunda, küresel mal ticareti büyüme oranının yaklaşık 0,5 puan azalarak %1,4’e gerileyebileceği tahmininde bulunuyor.

DTÖ Genel Direktörü Okonjo-Iweala’dan Kritik Uyarılar

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Orta Doğu krizinin temel gıda güvenliğini ve tüketici maliyetlerini ciddi şekilde tehdit ettiği uyarısında bulunarak, enerji fiyatlarındaki sürekli yükselişin dünya genelinde ticaret risklerini artırdığını vurguladı. Okonjo-Iweala, bu zorlu dönemde üye ülkelerin iş birliği yapması ve öngörülebilir politikalar izlemesi gerektiğini belirterek küresel ekonomik yükün azaltılabileceğini savundu.

Hürmüz Boğazı ve Gübre Sevkiyatlarındaki Kritik Riskler

Rapor, Orta Doğu’daki çatışmaların lojistik alanında da etkili olduğunu ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıkların dünya gübre ihracatının üçte birini tehdit ettiği ve bu durumun Hindistan, Tayland ile Brezilya gibi büyük tarım üreticilerinin ithalatında ciddi risk oluşturduğu kaydedildi. Bu gelişmeler, tarım ve gıda sektörlerinde mevcut kırılganlığı daha da artırabilir.

Küresel Ticaret Büyümesinde Düşüş Beklentisi

Yapay zeka odaklı ürünlerin etkisiyle 2025 yılında %4,6 seviyesinde gerçekleşen küresel mal ticaretindeki büyümenin, 2026’da jeopolitik riskler ve normalleşme süreçlerinin etkisiyle %1,9’a kadar gerileyebileceği belirtiliyor. Hizmet ticaretinde ise büyümenin %4,1 seviyesine yavaşlayabileceği raporda öne çıkan diğer önemli bir tahmin olarak yer aldı. Orta Doğu’daki kriz derinleşirse, bu rakamların daha da olumsuz yönde etkilenmesi bekleniyor.