Orta Doğu Savaşı Küresel Enerji ve Emtia Piyasalarını Sarsıyor: Dünya Bankası’ndan Kritik Uyarı

Orta Doğu Krizi Enerji Fiyatlarında Rekor Artışa Yol Açıyor

Dünya Bankası'nın yayımladığı Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’na göre, Orta Doğu’daki çatışmaların global emtia piyasalarında yaratacağı şok nedeniyle enerji fiyatlarının bu yıl yüzde 24 oranında artması bekleniyor. 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası en yüksek seviyeye ulaşması öngörülen enerji fiyatları, özellikle petrol arzındaki büyük kesintilerden kaynaklanıyor.

Enerji Arzındaki Kesintiler Kayıtları Alt Üst Ediyor

Enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar, global petrol arzında günlük yaklaşık 10 milyon varillik azalmaya neden olarak tarihin en büyük arz şoklarından birini tetikledi. Brent petrol fiyatları yıl başına göre yüzde 50’den fazla arttı; 2026 yılında varil fiyatının ortalama 86 dolar seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu varsayımlar, şiddetli aksamaların mayıs ayında sona ereceği ve sevkiyatların kademeli olarak normale döneceği öngörüsü üzerine kurulmuştur.

Gübre ve Kritik Metallerde Tarihi Fiyat Artışları

Gübre fiyatları özellikle üre fiyatlarındaki yüzde 60’lık artış nedeniyle 2026 yılında yüzde 31 yükselirken, bu durum çiftçi gelirlerini olumsuz etkileyip uzun vadede mahsul verimliliğini tehdit ediyor. Alüminyum, bakır ve kalay gibi temel metaller ise veri merkezleri, elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji talebindeki artışla tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşması bekleniyor. Bu gelişmeler değerli metallere olan yatırım talebini artırarak fiyatlarda rekorları beraberinde getiriyor.

Yükselen Emtia Fiyatları Küresel Enflasyonu ve Büyümeyi Etkileyecek

Raporda belirtilene göre, emtia fiyatlarındaki ciddi artışlar enflasyon oranlarının yükselmesine ve ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olacak. Gelişmekte olan ülkelerde enflasyonun 2026’da ortalama yüzde 5,1 seviyesine çıkarak önceki tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi beklenirken, ekonomik büyüme oranında da aşağı yönlü revizyonlar yapıldı. Özellikle çatışmadan etkilenen ülkeler ile emtia ithalatçısı olan ekonomiler daha ciddi zarar görecek.

Jeopolitik Risklerin Devam Etmesi Emtia Piyasalarını Daha Fazla Sarsabilir

Eğer Orta Doğu’daki çatışmalar tırmanır ve arz kesintileri uzarsa, emtia fiyatlarının daha da yükselme ihtimali bulunuyor. Kritik petrol ve gaz tesislerine yönelik hasarların artması ve ihracat hacminin yavaş toparlanması durumunda Brent petrol fiyatları 2026 yılında 115 dolara kadar çıkabilir. Bu senaryo, gübre ve biyoyakıt fiyatlarında zincirleme etkiler yaratırken, gelişmekte olan ekonomilerde enflasyonun yüzde 5,8’e yükselmesine neden olabilir.