Orta Doğu’daki Çatışmaların Etkisiyle Hürmüz Boğazı’nda Petrol Sevkiyatları Kesintiye Uğradı: Piyasa 500 Milyon Varil Kayıp Yaşadı

Orta Doğu Çatışmaları Nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda Petrol Taşımacılığı Aksadı

Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere fiilen kapalı olması, bölgedeki petrol sevkiyatlarının durmasına yol açtı ve bu durum petrol üreticilerinin depolarının dolmasıyla birlikte üretimde kesintilere sebep oldu. Bu gelişmeler sonucu petrol piyasası, yaklaşık 500 milyon varillik bir arz kaybı yaşadı.

Çatışmaların Petrol Üretimine ve Sevkiyatına Etkileri

ABD ve İsrail'in İran’a yönelik saldırıları ile İran'ın yaptığı misilleme saldırıları Orta Doğu’daki birçok petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinin üretimini aksattı. Bu kriz yüzünden, bölgeden günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve ürünlerinin taşındığı Hürmüz Boğazı, büyük oranda gemi trafiğine kapandı. Sevkiyatların yapılmaması nedeniyle ülkeler, hem depo kapasiteleri dolduğu için hem de piyasa koşullarından dolayı üretimlerini azaltmak ya da durdurmak zorunda kaldılar.

500 Milyon Varillik Kayıp ve Dağılımı

İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech'in değerlendirmesine göre, Orta Doğu’daki savaş sebebiyle petrol piyasasında meydana gelen toplam kayıp 500 milyon varile ulaştı. Bunun yaklaşık 190 milyon varili Körfez'de tıkanan tankerlerde bekliyor. 2025 tahmini günlük ortalama yüklemeler baz alındığında, Orta Doğu’dan yapılan petrol ve ürün sevkiyatlarındaki azalma 310 milyon varil civarında.

Uzman analizlerine göre, bu kaybın dağılımında Suudi Arabistan 130 milyon varille başı çekerken, bunu 122 milyon varil ile Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varil ile Irak ve 64 milyon varil ile Kuveyt izliyor. Katar, İran ve diğer ülkelerin kayıpları ise daha düşük seviyelerde.

IEA'nın Rezerv Açıklaması ve Geleceğe Yönelik Değerlendirmeler

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri 11 Mart’ta tarihlerindeki en büyük stratejik petrol rezervini, 400 milyon varili piyasaya sürme kararı aldı. Ancak petrol piyasasındaki kayıp bu rezerv açılımından daha yüksek seviyede. Vortexa uzmanı Wech, piyasanın bu rezervlerden sağlanacak arz artışını günlük 17 milyon varillik kaybı telafi etmekte yetersiz buluyor.

IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'daki savaşın petrol tedarikinde tarihi bir kesintiye yol açtığını ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olmasının, 1973 petrol krizi dahil geçmişte yaşanan tüm kesintilerden daha büyük etkiler yaratacağını ifade etti. Uzmanlar, arzda yaşanan bu kayıpların henüz tüketici fiyatlarına yansımadığını ancak önümüzdeki günlerde piyasa dinamiklerinin önemli ölçüde değişeceğini öngörüyor.