Osman Gazi'nin Fethettiği Tarihi Söğüt Derbendi Kalesi 4 Yıllık Araştırma Sonunda Gün Yüzüne Çıktı

Söğüt Derbendi Kalesi'nin Tarihi Yeniden İncelleniyor

Bilecik'te Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi tarafından 1300'lü yılların başında fethedilen ancak zamanla yıkılan Söğüt Derbendi Kalesi, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü'nde gerçekleştirilen kapsamlı bir tez çalışması sayesinde gün yüzüne çıkarıldı.

4 Yıllık Araştırmayla Kalenin Konumu ve İşlevi Belirlendi

Uzun soluklu yaklaşık 4 yıllık bir çalışma yürüten Mehmet Can Çetin, BŞEÜ Tarih Bölümü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Refik Arıkan danışmanlığında doktorasını tamamladı. Araştırma, Osman Gazi döneminde fethedilen kaleler ve bu kalelerin çevresindeki askeri güzergahlar üzerine odaklandı.

Çetin, arşiv belgeleri ve saha gözlemlerini kullanarak Osmanlı kroniklerinde geçen yerleşim yerlerinin izini sürdü ve tarihsel kaynaklardaki bilgiler ışığında, Bilecik'in Söğüt bölgesinde, Dereboyu köyü yakınlarında yer alan alanın Söğüt Derbendi Kalesi olduğunu kesinleştirdi.

Kalenin Stratejik Konumu ve Önemi

Yapılan saha araştırmasında kalenin, Bilecik, Söğüt ve Sakarya Nehri hattını kusursuz şekilde gözetleyebilecek yüksek rakımlı ve stratejik bir noktada konumlandığı tespit edildi. Arkeolojik kalıntılar da kalenin varlığını doğrular nitelikte bulundu.

Prof. Dr. Refik Arıkan, Derbent kelimesinin yol geçişlerini kontrol eden kritik güvenlik yapıları anlamına geldiğini belirtti. Söğüt Derbendi Kalesi’nin, Osmanlı'nın kuruluş döneminde önemli bir işlev gördüğünü ve bölgedeki yolların güvenliğini sağlama, Osmanlı kuvvetlerinin sefere çıkışını temin etme ve yaz aylarında yaylaya çıkanlar için koruma sağlama görevlerini üstlendiğini vurguladı.

Osmanlı Tahrir ve Vakıf Kayıtlarında Kalenin İzleri

Doktora araştırmacısı Mehmet Can Çetin, 2013 yılından beri Osmanlı kuruluş dönemi tarihi sahası ve coğrafyası üzerinde çalıştığını belirterek, Söğüt Derbendi Kalesi’nin sınırlarının Dereboyu köyü içerisinde yer aldığını ve köyün ilçe merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafede olduğunu ifade etti.

Bölgede yapılan incelemelerde, kalenin Abbasi Halifesi Harun Reşit döneminde fethedildiği, sonrasında Bizans kontrolüne geçtiği, 1300'lü yılların başında ise Osman Gazi tarafından tekrar ele geçirildiği Osmanlı kroniklerinde anlatılmaktadır. Çetin, Osman Gazi'nin Bilecik'i fethetmeden önce bu kaleyi ele geçirmediğini fakat Bilecik fethinin ardından etrafındaki Bizans tehdidini bertaraf etmek amacıyla kaleyi fethettiğini anlattı.