Pamuk Üretiminde Kritik Kayıp: Maliyetler ve Yetersiz Destekler Türkiye'yi İthalata Mahkum Ediyor

Pamuk Üretiminde Derinleşen Kriz ve Türkiye'nin İthalata Bağımlılığı

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye’nin pamuk üretiminde yaşanan ciddi sorunlara dikkat çekerek, artan maliyetlerin üreticiyi olumsuz etkilediğini ve desteklerin yetersiz kaldığını açıkladı. Sarıbal, mevcut fiyat politikalarının üretimi cezalandırdığını, bunun da pamuk ekim alanlarının daralmasına ve üreticilerin alternatif ürünlere yönelmesine neden olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin Pamuk İthalatında Artış

Türkiye’nin yıllık pamuk ihtiyacının yaklaşık 1,6 milyon ton olduğunu belirten Sarıbal, yanlış tarım politikaları ve azalan desteklerin üretimi önemli ölçüde düşürdüğünü söyledi. Verilere göre, 2025 yılında Türkiye, 1 milyon tonu aşan pamuk ithalatı ile yaklaşık 1,7 milyar dolar ödedi. AKP döneminde lif pamukta ihracat miktarı 2,2 milyon ton iken, ithalat 19 milyon tonu aştı. Bu durum, net ithalatçı konumunu güçlendirdi ve Türkiye’nin pamukta dışa bağımlılığının kalıcı olduğunu gösterdi.

Üretim Alanlarındaki Daralma ve Kuraklık Etkisi

Sarıbal, özellikle Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaz aylarında yaşanan kuraklığın pamuk üretimini ciddi oranda etkilediğini belirtti. Aydın, İzmir, Adana ve Urfa gibi pamuk üretiminin yoğun olduğu illerde üreticilerin tarlalardan çekildiğini veya ürününü değiştirdiğini vurguladı. Adana’da pamuk ekim alanlarının son yedi yılda yüzde 70’in üzerinde küçüldüğünü hatırlatan Sarıbal, bu durumun üretim düşüşünü hızlandırdığını ifade etti.

Desteklerin Yetersizliği ve Üreticinin Zarar Etmesi

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi ve maliyet enflasyonu verilerine dikkat çeken Orhan Sarıbal, pamuk üretim maliyetlerinin kilo başına 25-28 lira arasında olduğunu, ancak hasat döneminde pamuk fiyatlarının çoğunlukla maliyetin altında kaldığını dile getirdi. İktidarın kilogram bazında verdiği yaklaşık 2,20 liralık desteğin ise üreticiyi ayakta tutmak için yetersiz olduğunu belirtti. Ayrıca, Borsalar ve Ziraat Odalarının ortak maliyet hesaplarına göre kilogram maliyetinin 35,63 liraya ulaştığını fakat üreticilerin ortalama 26 liraya ürün satabildiğini aktardı.

Üretici Örgütlerinin Güç Kaybı ve Piyasa Sorunları

Orhan Sarıbal, pamuk üretimindeki olumsuz tabloya üretici örgütlerinin etkisinin azalmasının da katkıda bulunduğunu söyledi. Tariş Pamuk Birliği, Çukobirlik ve Antbirlik gibi birliklerin kamu desteğinin azalması nedeniyle pazar üzerindeki etkinliğinin büyük ölçüde düştüğünü belirtti. Bu birliklerin pazar payının 1998/99 sezonunda yüzde 25 iken, 2024/25 sezonunda sadece yüzde 3,5 seviyesine gerilediğini ifade eden Sarıbal, üreticilerin örgütsüz ve piyasanın tüccarların insafına terk edildiği bir yapıda kaldığını dile getirdi. Tüm bu gelişmelerin pamuk üretiminde kaçışı teşvik ettiğini sözlerine ekledi.