Polonya, AB'nin 43,7 Milyar Avroluk SAFE Savunma Kredisi Anlaşmasını İmzalan İlk Ülke Oldu

Polonya, Avrupa Birliği SAFE Programında Tarihi Anlaşmaya İmza Attı

Polonya, Avrupa Birliği'nin savunma alanında stratejik iş birliğini artırmayı hedefleyen "Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)" programı çerçevesinde 43,7 milyar avroluk devasa bir savunma kredisi anlaşmasını resmi olarak tamamladı. Törenle imzalanan bu anlaşma, Polonya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz ile Maliye Bakanı Andrzej Domanski tarafından onaylandı ve 19 katılımcı ülke arasında ilk imzayı atan ülke oldu.

SAFE Programındaki Litvanya Hamlesi ve Polonya'nın Önemi

Polonya, program kapsamında en yüksek kredi tutarını alarak öne çıkarken, Litvanya'nın da önümüzdeki dönemde benzer bir adım atması bekleniyor. Bu programla Polonya, mayıs ayında yaklaşık 6,5 milyar avroluk ön ödemenin gerçekleştirileceği kaynaklara erişim sağlayacak.

Kredi Kaynaklarının Öncelikli Kullanım Alanları

Kredi fonlarının Polonyalı savunma sanayi şirketlerine aktarılması planlanmakta olup; bu kapsamda Doğu Kalkanı sınır güvenliği programı, hava savunma ve anti dron sistemleri, gelişmiş topçu sistemleri, zırhlı araçlar ve mühimmat üretimi gibi kritik alanlara yatırımlar yapılacak. Bu gelişmeler, Polonya'nın savunma kapasitesinin önemli ölçüde artırılmasına olanak tanıyacak.

Polonya'da SAFE Kredisine İlişkin Yasal Süreç ve Alternatif Plan

Ancak, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin SAFE programından kredi alımını mümkün kılacak yasa tasarısını veto etmesi sonrası hükümet, sürecin devamı için alternatif bir "B planı" hazırladı. Bu kapsamda kredi, devlet kalkınma bankası tarafından alınacak ve Silahlı Kuvvetleri Destekleme Fonu aracılığıyla savunma projelerine tahsis edilecek.

SAFE Programının Kapsamı ve AB Savunmasına Etkisi

Avrupa Birliği tarafından 29 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe giren SAFE, AB'nin 2030 savunma hedefleri doğrultusunda 150 milyar avroya kadar ortak savunma tedariklerine olanak tanıyor. Programda, AB ülkeleri haricinde Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda gibi Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkeleri de yer almakta olup, Türkiye gibi aday ülkeler ve Kanada gibi iş birliği yapan ülkeler de ortak tedariklere katılabiliyor.

Ancak, üretilen savunma ürünlerinin bileşenlerinin en az %65’inin Avrupa içinden gelme zorunluluğu bulunuyor. SAFE mekanizması, böylece AB ve yakın çevresindeki üye ülkeler arasında savunma sanayi entegrasyonunu ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

SAFE Kredilerinin Dağıtımı ve Ülke Payları

9 Eylül’de dağıtımı gerçekleştirilen 150 milyar avroluk fonun en büyük payını alan Polonya 43 milyar 734 milyon avroyla öne çıkarken, Fransa 16 milyar 217 milyon avro ve İtalya 14 milyar 900 milyon avro pay aldı. Ayrıca, ilgili ülkeler ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 tarihine kadar Avrupa Komisyonu’na sunmuş durumdalar.