Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki, AB'nin 44 Milyar Avroluk Savunma Kredisi Yasa Tasarısını Veto Etti

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki AB'nin Savunma Kredisi Tasarısını Veto Etti

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Avrupa Birliği'nin "Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)" ortak savunma finansman programından sağlanacak yaklaşık 44 milyar avroluk kredi yasa tasarısını veto ettiğini açıkladı. Bu kararına ilişkin yayımladığı video mesajda Nawrocki, tasarının ülke egemenliğine, ekonomik ve askeri güvenliğine zarar vereceği gerekçesiyle imzalamayacağını belirtti.

SAFE Programının Yükümlülükleri ve Nawrocki'nin Endişeleri

Nawrocki, SAFE programı kapsamında alınacak kredilerin faiz maliyetinin Polonya vatandaşlarını zorlayacağını ve kredinin değerinin neredeyse iki katını geri ödeyeceklerini vurguladı. Cumhurbaşkanı, bu durumun Batılı finans kuruluşlarının kar elde etmesine yol açacağına dikkat çekerek, ülkenin hukuka aykırı yollarla dış borca sokulmasına yönelik her türlü girişimin siyasi ve hukuki sonuçları olacağını ifade etti.

Alternatif: Polonya Savunma Yatırımları Fonu

Polonya'da savunma yatırımlarının gerekliliğini kabul eden Nawrocki, bu yatırımların ülke egemenliğini kısıtlamadan, sorumlu yöntemlerle yapılması gerektiğini belirtti. Geçtiğimiz hafta, Avrupa Birliği'nin SAFE mekanizmasına alternatif olarak Polonya Merkez Bankası karından finanse edilmesi planlanan "Polonya Savunma Yatırımları Fonu" kurulması yönündeki yasa tasarısını parlamentoya sundu. Cumhurbaşkanı, tüm siyasi partilere bu fonun hızlı şekilde hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Başbakan Tusk'tan Veto Kararına Sert Tepki

Öte yandan, Polonya Başbakanı Donald Tusk, popüler sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin veto kararını eleştirerek, "Cumhurbaşkanı bir vatansever gibi davranma fırsatını kaçırdı, bu utanç verici" ifadelerini kullandı.

Avrupa Birliği SAFE Mekanizması Detayları

SAFE, Avrupa Birliği'nin Rusya kaynaklı tehdit algısı ve Ukrayna'daki savaş ile ABD’nin Trump döneminde gelen baskıları sonucu şekillenen "savunmada 2030 hedefleri" kapsamında 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girmiştir. Bu mekanizma aracılığıyla AB ülkeleri, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkeleri Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabiliyor ve birbirlerinin savunma sanayi ürünlerinden satın alımlar yapabiliyor.

Türkiye gibi AB aday ülkeleri ve Kanada gibi anlaşmalı ülkeler de ortak tedariklere dahil olabiliyorken, ürünlerin en az %65'i Avrupa içi bileşenlerden oluşmak zorundadır. 2025 yılında AB tarafından ön dağıtımı yapılan 150 milyar avroluk savunma fonunda Polonya 43 milyar 734 milyon avro ile en yüksek paya sahip olmuştur. Fransa ve İtalya'nın payları ise sırasıyla 16 milyar 217 milyon ve 14 milyar 900 milyon avro olarak belirlenmiştir.

Fon kapsamında yer alan ülkeler, ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 tarihine kadar AB Komisyonuna sunmuş durumdadır.