Polonya'da AB'nin 44 Milyar Avroluk Savunma Kredisi Krizi: Başbakan Tusk'tan "Plan B" Açıklaması

Polonya'da AB Savunma Kredisi Veto Krizi ve Hükümetin Alternatif Planları

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Avrupa Birliği'nin savunma finansmanı kapsamında hayata geçirilen Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına ilişkin ülkesinin yaklaşık 44 milyar avro tutarındaki krediyi alma sürecinde yaşanan veto krizine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin bu yasa tasarısını veto etmesinin ardından hükümetin yedekte bir "B planı" bulunduğunu açıkladı.

Başbakan Tusk Veto Kararını Sert Eleştirdi

Polonya'nın resmi medya kuruluşu TVP World'ün aktardığı bilgilere göre, Donald Tusk kabine toplantısı öncesinde verdiği demeçte, Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin veto kararını sert bir şekilde eleştirdi ve veto kararını "vatanseverlikten yoksun" olmakla suçladı. Başbakan, veto kararının Avrupa Birliği'nin SAFE programı kapsamında sağlanacak kredilerin tamamını engellemeyeceğini, yalnızca bu kredilerin kullanılmasını sınırlayacağını ifade etti.

Hükümet "B Planı" ile Fonların Ulaşmasını Sağlayacak

Tusk, hükümetin olası veto engeline karşı hazırlandığını belirterek, Avrupa Birliği fonlarını bekleyen Polonyalı şirketlere, "Fonlar size mutlaka bir şekilde ulaşacak" mesajını verdi. Ayrıca, bazı Avrupalı liderlerin veto kararının tam kapsamını anlamadıklarına dair duyduğu endişeleri paylaşan Tusk, konunun uluslararası diplomasi boyutuna da vurgu yaptı.

SAFE Kredisinin Alternatif Yöntemle Kullanımı

Kabinelerde kabul edilen karar neticesinde, SAFE kredisi Polonya'nın devlet kalkınma bankası tarafından alınacak ve Silahlı Kuvvetleri Destekleme Fonu aracılığıyla uygulanacak. Bu yöntem, SAFE fonlarının doğrudan Polonya Savunma Bakanlığı bütçesine aktarılmasını sağlayarak hükümete finansman kullanımında esneklik sunacak.

SAFE Mekanizması ve AB’nin Savunma Hedefleri

Avrupa Birliği, Rusya'dan gelen tehdit algısı, Ukrayna'daki savaş ve ABD'nin önceki dönem baskıları nedeniyle, 2030 savunma hedefleri çerçevesinde SAFE programını 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe koydu. Bu programla AB ülkeleri, Avrupa Ekonomik Bölgesi kapsamındaki Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda’ya kadar toplamda 150 milyar avro kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabilecek. Ayrıca, bu ülkeler endüstrilerinden ortak satın alımlar yapma imkanına sahip olacaklar.

Polonya Savunma Fonunda En Yüksek Pay Sahibi

AB’nin 9 Eylül'de yaptığı açıklamada, 19 üye ülkeye 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtılmasının yapıldığı belirtildi. En yüksek pay 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya’ya ayrılırken, Fransa ve İtalya’ya da sırasıyla 16 milyar 217 milyon ve 14 milyar 900 milyon avro pay verildi. Bu ülkeler, ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 tarihine kadar Avrupa Komisyonu’na ilettiler.