Prof. Dr. Mehmet Baha Tanman’dan Cumhuriyet Dönemi Tasavvuf ve Mimari Kültürüne Derin Bakış

Prof. Dr. Mehmet Baha Tanman SufiCorner İstanbul Söyleşisinde Konuştu

Osmanlı dönemi mimarisi ve tasavvufi mekan kültürü üzerine araştırmalarıyla bilinen Prof. Dr. Mehmet Baha Tanman, SufiCorner İstanbul’da düzenlenen etkinlikte sanatseverlerle bir araya geldi. Yöneticiliğini Adalet Çakır ve Halil Solak’ın üstlendiği söyleşide, Tanman aile kökeninden başlayarak cumhuriyet dönemi aydınlarının sohbet meclislerinde yaşanan kültürel dönüşümler ile tasavvuf kültürünün son dönem yüzlerine dair anılarını aktardı.

Cumhuriyet Sonrası Tasavvuf Kültüründeki Değişim

Tanman, cumhuriyet devrimlerinin getirdiği kültürel şok nedeniyle birçok ailede geçmişin örtbas edilmeye çalışıldığını, bunun sonucunda sonraki kuşakların tasavvufi ve kültürel mirastan uzak yetiştiğini belirtti. Dedesinin Mevlevi sikkesi ile çekilmiş fotoğrafını tanımayan akrabaların varlığına dikkat çekerek, bu kopuşun toplumsal hafızadaki etkilerine vurgu yaptı.

Aile Anıları ve Sosyal Atmosfer

Prof. Dr. Tanman, annesi Saffet Tanman ile yaşadığı anılara değinerek, onun hem maziye dair zengin bilgiler aktaran hem de çağın entelektüel ve siyasi gelişmelerine hâkim biri olduğunu anlattı. Evlerinde Fransızca, Almanca ve İngilizce dergilerin bulunduğunu, kültürel çeşitliliğin ve dilsel zenginliğin bir arada var olduğunu dile getirdi.

Farklı Görüşlerin Bir Arada Yaşadığı Sohbetler

Tanman, çocukluk yıllarında evlerinde siyasi ve dini farklılıkların çatışma yerine saygı ve anlayış çerçevesinde tartışıldığını belirtti. Cumhuriyet Halk Partili ve Demokrat Partili bireylerin aynı masada birbirlerine saygı göstererek sohbet ettiğini ve birbirlerinin inançlarına karşı hoşgörülü davranıldığını vurguladı. Bu kültürün günümüzde büyük ölçüde kaybolduğu görüşünü dile getirdi.

Edebiyatçılar ve Tasavvufi Geleneğin Son Temsilcileri

Tanman, evlerinde ağırlanan Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Hamdi Tanpınar gibi önemli edebiyatçıların sohbetlerine dair anılarını paylaştı. Özellikle Yahya Kemal’in Osmanlı tarihine dair değerlendirmeleri ve babası ile olan etkileşimleri önemli bir anekdot olarak aktarıldı. Ayrıca Karagümrük’teki Cerrahi Tekkesi postnişini Muzaffer Ozak ile tanışıklığını ve onun entelektüel bakış açısını anlatırken, Muzaffer Efendi’nin dergahtaki sohbetleri ile sahaf dükkanındaki özel sohbetlerinin farklı atmosferlerini vurguladı.

Akademik Kariyer ve Doktora Çalışmaları

Söyleşinin sonunda Prof. Dr. Tanman, akademik yolculuğuna dair önemli detaylar paylaştı. Mimar olmayı planlarken İstanbul Üniversitesi’nde asistan olarak çalışmaya başlamasının ardından tekke mimarisi ve süsleme özellikleri üzerine doktora tezini hazırlama sürecine nasıl yöneldiğini anlattı. Bu kapsamda, İstanbul tekkelerinin mimari ve estetik özelliklerinin araştırılması sürecine değindi.