Rosatom ve Özbekistan, Nükleer Güç Santrali Projesi için Kritik Yol Haritasını Taşkent'te İmzaladı

Rusya ve Özbekistan'dan Stratejik Nükleer Enerji Anlaşması

Rusya'nın ulusal nükleer enerji kuruluşu Rosatom ile Özbekistan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'na bağlı Atom Enerjisi Ajansı (Uzatom) arasında, nükleer ve ilgili teknoloji alanlarında kapsamlı iş birliğine yönelik yol haritası Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te resmen imzalandı. Bu iş birliğinin önemli bir parçası olarak, mevcut nükleer güç santrali inşaat sözleşmesine ek bir anlaşma daha eklendi ve belgeler Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev ile Uzatom Ajansı Direktörü Azim Akhmedkhadzhaev tarafından onaylandı.

Yol Haritasının Kapsamı ve Projenin Önemi

Yol haritası kapsamında, yeni nükleer güç santralinin inşasına ilişkin tüm kritik alanlarda iş birliği öngörülüyor. Bunlar arasında personel eğitimi, kamuoyunun modern nükleer teknolojiler hakkında bilinçlendirilmesi ve santralin yanında kurulacak geleceğin nükleer kentinin geliştirilmesi yer alıyor. Aynı zamanda, proje sahasında yer alan Cizzak Bölgesi'nin Fariş ilçesinde RITM-200N reaktörlerine sahip küçük ölçekli nükleer enerji ünitesinin inşaatına yönelik betonlama çalışmaları resmen başladı.

İnşaat Aşamaları ve Teknik Detaylar

Betonlama sürecine ilişkin detayları, Rosatom’un mühendislik birimine bağlı Atomstroyexport A.Ş. Özbekistan Nükleer Güç Santrali İnşaat Projesi Başkan Yardımcısı Pavel Bezrukov ile Proje Direktörü Abdizhamil Kalmuratov kamuoyuyla paylaştı. Planlanan inşaat sürecinde, 2026’nın Nisan ayında tamamlanması hedeflenen reaktör binasının beton temeline yaklaşık 900 metreküp beton dökülecek. Bu temel çalışması tamamlandıktan sonra zemin düzleştirme, su yalıtımı ve topraklama sistemlerinin kurulumu yapılacak. Sonraki aşamada ise reaktör binasının temel döşemesi için ilk beton dökümü gerçekleştirilecek.

Resmi İzinler ve Güvenlik Standartları

Betonlama çalışmalarından önce, saha kullanım izni de alınmış durumda; bu izin iki RITM-200N reaktör ünitesiyle donatılmış iki güç ünitesinin kurulumu için onay anlamına geliyor. Bu karar, nükleer güç santralinin birleşik konfigürasyonu doğrultusunda küçük modüler reaktör inşaatının tam ölçekli olarak başlamasına olanak sağlıyor. Ayrıca, verilen izinler Özbekistan’ın ulusal düzenlemeleri ile uluslararası nükleer güvenlik standartlarına tam uyumlu şekilde düzenlenmiştir.

Projenin Kapasitesi ve Stratejik İş Birliği

Yol haritasıyla birlikte imzalanan ek sözleşme, santralin yeni entegre konfigürasyonunu detaylandırıyor. Proje kapsamında, VVER-1000 model 3+ nesil reaktörlere dayalı iki yüksek kapasiteli güç ünitesi ile her biri 55 MW kapasiteli RITM-200N reaktörlerinden oluşan iki küçük modüler güç ünitesi yer alacak. Tam kapasiteye ulaştığında, yıllık yaklaşık 17,2 milyar kWh elektriğin üretileceği santral, Özbekistan’ın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık %14’ünü karşılayacak.

Rosatom Yönetiminden Projeye Yönelik Açıklamalar

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, yol haritası ve anlaşmanın imzalanması ile sahada başlatılan betonlama faaliyetlerinin Özbekistan'ın küresel nükleer enerji alanında öncü bir ülke haline gelmesinin başlangıcı olduğunu belirtti. Bu büyük projenin, Özbekistan'ın sosyo-ekonomik gelişimine ciddi katkılar sunacağını ve uzun vadeli teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini vurguladı. Ayrıca, projenin hem küresel nükleer enerji gelişimi hem de Rusya-Özbekistan stratejik ortaklığının daha da derinleşmesi açısından kritik bir adım olduğunu ifade etti.