Sakarya'da Kınalı Muhacirlere Özgü Geleneksel Tekstil Ürünleri TÜBİTAK Projesi ile Geleceğe Taşınıyor

Kınalı Muhacirlerin Geleneksel Tekstil Mirası Sakarya'da Kayıt Altına Alınıyor

Sakarya ve çevresinde yaşayan Kınalı Muhacirlere ait geleneksel kıyafetler ile el işi dokuma ürünleri, akademisyenlerin yürüttüğü kapsamlı bir çalışma sayesinde teknoloji destekli olarak gelecek nesillere aktarılmak üzere kayıt altına alınıyor. 1950’li yıllarda dönemin Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti sınırları içinden Sakarya'ya göç eden bu topluluğun kültürel mirasını korumaya yönelik proje, TÜBİTAK desteğiyle hayata geçirildi.

Çok Üniversiteli Akademik Kadro İle Kapsamlı Araştırma

Sakarya, Ege, Hacettepe, Trakya ve İstanbul Arel üniversiteleri ile İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu'ndan 10 akademisyenin katılımıyla hazırlanan "Sakarya'daki Kınalı Muhacirlere Özgü Tekstil Ürünlerinin Tespiti ve Somut Olmayan Kültürel Miras Özelliklerinin Analizi" projesi, kültürel değerlerin kaybolmasını önlemeyi, mevcut ürünlerin teknik özelliklerini detaylı şekilde incelemeyi ve bunu belgelemeyi amaçlıyor.

Geleneksel Ürünler Halk Eğitim Kursları İle Yeniden Üretilebilecek

Proje yürütücüsü Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Erdek, kayıt altına alınan el işi dokuma tekniklerinin ve kıyafetlerin teknik analizlerinin yapılarak, bu ürünlerin Halk Eğitim Merkezlerinde kurs olarak öğrencilere ve üreticilere öğretilmesinin planlandığını vurguladı. Böylece kültürel mirasın sadece arşivlenmekle kalmayıp canlı olarak da yaşatılması sağlanacak.

Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği ve Uluslararası Değer

Erdek, geleneksel tekstil ürünlerinin artık gündelik hayatta yaygın şekilde kullanılmamasına rağmen, özel günlerde veya farklı bağlamlarda değerlendirilebileceğini belirterek, projenin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri çerçevesinde kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacağını ifade etti. Avrupa'da kültürel mirasa verilen önemin örnek alınması gerektiğini ve bu çalışmalarla geleceğe sağlıklı bir kültürel aktarım yapılacağını söyledi.

Öğrenciler ve Topluluk Temsilcileri Kültürel Dokusunu Koruyor

Sakarya Üniversitesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü öğrencisi Kınalı Muhacir Ümmühan Yılmaz, yaşlı kuşaklardan dokuma tekniklerini birebir öğrenmek üzere ev ev gezdiklerini, renkler ve desenler üzerine yapılan detaylı çalışmaları aktardı. Ayrıca, geleneksel gelin entarisi gibi özel kıyafetlerin giyilme ritüellerinin korunmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini belirtti.

Kınalı Muhacirler Kendi Kültürel Miraslarına Sahip Çıkıyor

1960'larda Yugoslavya'dan göç eden Gülsüm Ortabağ, annesinden miras kalan dokumacılık mesleğini sürdürüyor ve kültürel değerlerin yaşatılmasından duyduğu memnuniyeti dile getiriyor. Modern dokunuşlarla güncellenen geleneksel kıyafetler, genç nesillere sevdirilerek kültürün devamı sağlanıyor.

Proje Sonuçları Bilimsel Yayınlarla Destekleniyor

Projede şimdiye kadar üç tez ve üç makale yayımlanarak bilimsel altyapı güçlendirildi. Ayrıca kitaplar ve fotoğraflarla desteklenen dokümantasyon çalışmaları, hem akademik alanlarda hem de geniş kitleler tarafından erişilebilir olacak şekilde planlanmaktadır. Bu çalışmalar, Kınalı Muhacirlerin yanı sıra diğer göçmen toplulukların kültürel geçmişine ışık tutacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.