Samsun Bafra'da Helenistik Dönemden Kalan Asarkale ve Kral Kaya Mezarları'nda Kazı Çalışmaları Başladı

Helenistik Döneme Ait Tarihi Asarkale ve Kral Kaya Mezarları Samsun Bafra'da

Samsun'un Bafra ilçesinde bulunan Asarkale ve Kral Kaya Mezarları, tarih meraklıları için büyük önem taşıyan Helenistik döneme ait benzersiz yapılar arasında yer alıyor. Kızılırmak Vadisi'ne hakim sars kayalıklar üzerinde yer alan bu mezarlar, milattan önce 300 ile 120 yılları arasına tarihlenmekte olup, Pontus Kralı VI. Mithridatis döneminde inşa edilmiştir.

Kaya Mezarlarının Mimari Özellikleri ve Tarihsel Önemi

Arkeolog Hasan Dikmen'in açıklamalarına göre, bu kaya mezarlarının ön cephesinde kare başlıklı dört sütun bulunmakta olup, sütunların arkasında dikdörtgen veya kare planlı odalar yer almaktadır. Mezar odalarına yaklaşık 80 santimetrelik küçük kapılarla geçiş sağlanırken, buradaki bölümlerde kral ya da yöneticilerin aileleriyle birlikte gömüldüğü muhtelif alanlar bulunmaktadır. Ölülerin taş sedirler veya duvarlardaki niş adı verilen oyuklara yerleştirildiği belirtilmektedir. Ancak günümüzde mezarların içinde kemik kalıntısı ya da süs eşyasına rastlanmaması, antik dönemden beri mezarların yağmalanmış olmasından kaynaklanmaktadır.

Kazı Çalışmaları ve Koruma Çabaları

2024 yılında başlayan kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izni ile Samsun Müze Müdürlüğü ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü iş birliğiyle yürütülmektedir. Kazı alanında öncelikle bitki temizliği yapılmış, ulaşım yolları iyileştirilmiş ve kalenin yaklaşık yüzde 20-30'luk kısmı ortaya çıkarılmıştır. Çalışmaların amacı, bu önemli kültür varlıklarını bütüncül olarak restore edip turizme kazandırmaktır.

Asarkale ve Kral Kaya Mezarlarının Tarihî Bağlamı

Kaya mezarlarının Anadolu'da Urartularla başlayan bir gelenek olduğu, VI. Mithridatis dönemindeki kalelerin çevresinde sıkça rastlandığı ve daha sonra Frigler gibi diğer Anadolu uygarlıklarında da benzer örneklerin görüldüğüne dikkat çekilmektedir. Ayrıca, Asarkale'nin Kurtuluş Savaşı sırasında Rum çeteleri tarafından sığınak olarak kullanıldığı tarihi süreç içinde bölgenin stratejik önemini de ortaya koymaktadır.