Savaşın Gıda ve Tarım Sektörüne Etkileri: Türkiye İç Piyasa Tedbirleri ve Stratejik Çözümler

Savaş ve Gıda Sektörünün Durumu İstanbul Ticaret Borsası'nda Ele Alındı

İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) tarafından gerçekleştirilen “Borsa Meydanı'nda Sektörler Konuşuyor” çevrimiçi toplantısında, savaşın gıda ve tarım sektörüne etkileri detaylı biçimde tartışıldı. Toplantıya Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı yetkilileri, İSTİB temsilcileri ve akademisyenler katıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı Yetkilisinden Kritik Açıklamalar

Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Ersin Dilber, savaşın ilk günlerinden itibaren alınan önlemlerle tarımsal üretimde sürdürülebilirliğin sağlandığını belirtti. Türkiye’nin gübre stoklarının yeterli olduğunu ve arz açısından herhangi bir sıkıntı yaşanmadığını vurgulayan Dilber, özellikle üre hammaddesine uygulanan gümrük vergisinin kaldırılması ve amonyum nitrat gübresine izin verilmesinin üretim açısından önemli etkileri olduğunu ifade etti. Ülkenin gıda güvenliği açısından risk taşımadığını ancak savaşın uzaması halinde hammaddelerin temininde zorluklar yaşanabileceğine de dikkat çekti.

İhracat Genel Müdürünün Savaş Sürecindeki İç Piyasa Tedbirleri

İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, Türkiye’nin güçlü tarımsal üretim altyapısı sayesinde, savaş kaynaklı olumsuzlukları yakından takip edip bunlara karşı tedbirler aldıklarını aktardı. Gübre ve bazı ürünlerin ihracatlarının kısıtlanarak iç piyasanın korunduğunu belirten Kılıçkaya, Türkiye’nin yaklaşık 75 milyar dolar tarım ürünü ihracatı kapasitesiyle krizleri yönetme yeteneğinin üst seviyede olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı Kısıtlamalarının Küresel Ticarette Yarattığı Riskler

İSTİB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, Orta Doğu'daki savaşın tarımsal ham madde tedarik zincirine etkisini değerlendirerek, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kısıtlanmasının küresel ticaret üzerindeki yeni risk alanı oluşturduğunu belirtti. Boğaz’dan günlük yaklaşık 21 milyon varil petrolün geçtiğini ve bu koridorun dünya LNG ticaretinin önemli bir bölümünü kapsadığına işaret etti. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmaların gıda piyasalarını doğrudan etkilediğini, bunun sonucunda birçok ülkenin gübre, tohum ve tarımsal girdileri de stratejik güvenlik kapsamında değerlendirmeye başladığını ifade etti.

Stratejik Alternatifler: Kalkınma Yolu Projesi

İstanbul Topkapı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kerem Alkin ise Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının tarımsal girdi akışını olumsuz etkilediğini, bunun küresel ticarette maliyetleri artırıp gübre ve lojistik alanlarında riskler yarattığını belirtti. Alkin, savaşların etkilerinin sadece enerji fiyatlarıyla sınırlı kalmadığını, tedarik zincirlerinin tamamını etkilediğini vurgulayarak alternatif lojistik hatların öneminin arttığını söyledi. Kalkınma Yolu Projesi’nin, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltarak stratejik ürünlerin dünya pazarlarına farklı güzergâhlarla ulaştırılmasını sağlayan kritik bir çözüm sunduğunu belirtti. Ayrıca gıda güvenliğinde sadece üretim artırmanın yeterli olmadığını, israfın azaltılması ve sürdürülebilirlik uygulamalarının da öncelikli hale getirilmesi gerektiğine dikkat çekti.