Savaşın Tarımda Yarattığı Kriz: Gübre ve Mazotta Fiyatlar Fırladı, Destek Paketi Şart

ABD-İsrail ve İran Arasındaki Savaşın Türkiye Tarımına Etkileri

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan çatışmaların, Türkiye’de tarımsal üretimde kullanılan gübre ve mazot fiyatlarını ciddi şekilde etkilediğini açıkladı. Türkiye’de kimyasal gübre ve mazotun yaklaşık %90’ının ithal edilmesi sebebiyle dış piyasalardaki dalgalanmalar ve döviz kuru artışları, üretim maliyetlerinde önemli artışlara yol açıyor.

Gübre ve Mazot Fiyatlarında Yüzde 20’nin Üzerinde Artış

Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerindeki aksaklıklar sebebiyle global enerji ve tarımsal hammadde tedarik zincirlerinde ciddi riskler ortaya çıktı. Bayraktar, özellikle Haziran 2025’te yaşanan çatışma sonrası gübre fiyatlarının %40 oranında yükseldiğini belirtti. Savaş öncesinde 16 bin TL civarında olan kalsiyum amonyum nitrat gübresinin tonu savaş sonrasında 20 bin TL'yi aşarken, diğer gübre çeşitlerinde de yüzde 8 ile 26 arasında değişen fiyat artışları yaşandı.

Çiftçilerin Maliyetlerindeki Artış Üretimi Tehdit Ediyor

Doğru zamanda ve yeterli miktarda yapılan gübrelemenin bitkisel üretim verimliliği üzerindeki olumlu etkileri göz önüne alındığında, maliyetlerin artması çiftçilerin gübreye yeterince ulaşamamasına ve sonuç olarak üretimde düşüşe yol açabilir. Bayraktar, Türkiye'nin tarımsal üretiminde gübre kullanımının en kritik dönemlerinden geçildiğini, çoğu çiftçinin depolarında gübre bulunmadığını ve yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını vurguladı.

Devlet Önlemleri Yetersiz, Destek Paketi Gerekiyor

Gübre piyasasında gümrük vergilerinin kaldırılması, ihracat yasağının getirilmesi ve 10 yıldır yasak olan amonyum nitrat gübresinin kullanıma açılması gibi adımlar olumlu olsa da, yetmediği belirtiliyor. Bayraktar, çiftçilerin gübreyi karşılayabilmesi için fiyatların makul seviyelere çekilmesinin elzem olduğunu ifade etti.

Mazotta Vergi Yükü Çiftçiyi Zorluyor

Bayraktar, mazot fiyatlarının da savaş sonrası %22’den fazla artış gösterdiğini belirterek, mazotun yüzde 40’lık kısmının vergiden oluştuğuna dikkat çekti. Tarımda mazotun vazgeçilmez bir girdi olduğunu aktaran Bayraktar, çiftçilerin bu yük altında ezilmemesi için mazottan vergi alınmaması gerektiğini savundu.

Tarımsal Üretim ve Gıda Güvenliği İçin Hızlı Müdahale Şart

TZOB Başkanı, üreticilerin artan maliyetler nedeniyle ciddi şekilde korunması gerektiğini, tarımsal üretimin devamlılığı ve gıda arz güvenliğinin sağlanması için başta gübre ve mazot olmak üzere temel girdilerde desteklerin artırılmasına ihtiyaç olduğunu bir kez daha dile getirdi. Savaşın uzun sürme olasılığını dikkate alan Bayraktar, ilgili kurumları, üreticinin üzerindeki maliyet baskısını azaltacak acil tedbirler uygulamaya çağırdı.