Schengen Bölgesi'ne Yeni Dijital Sınır Sistemi 10 Nisan'da Tam Uygulamaya Geçti

Schengen Bölgesi'ne Yeni Dijital Sınır Sistemi EES Tam Uygulamaya Geçti

Avrupa Birliği (AB), Schengen Bölgesi'ne girerken pasaportun yanı sıra biyometrik verilerin de toplanmasını gerektiren yeni dijital sınır sistemi Giriş/Çıkış Sistemi'ni (EES) 10 Nisan itibarıyla tüm üye ülkelerde tam olarak devreye soktu. Bu sistem, bölgeye seyahat eden üçüncü ülke vatandaşlarından ilk girişte parmak izi ve fotoğraf alırken, daha sonraki geçişlerde hızlandırılmış sınır kontrolü imkânı tanıyor.

EES Sistemi Neleri Kapsıyor ve Nasıl İşliyor?

EES, Schengen ülkelerine seyahat eden vizeye ihtiyaç duyan veya duymayan tüm üçüncü ülke vatandaşlarının biyometrik bilgilerinin dijital ortamda kaydedilmesini sağlıyor. Sistem, ilk girişte kişisel verilerin toplanmasını zorunlu kılıyor; burada pasaport bilgileri, yüz fotoğrafı ve parmak izi detayları alınarak dijital dosyaya kaydediliyor. İlerleyen ziyaretlerde ise sadece fotoğraf ve parmak izi kontrol edilerek sınır geçişleri daha hızlı bir şekilde gerçekleştiriliyor.

Biyometrik pasaport sahipleri, ilgili sınır kapılarında yeterli teknik donanım varsa self-servis sistemlerinden yararlanarak giriş süreçlerini hızlandırabiliyor. Parmak izi verisi, vize aşamasında zaten alındığı için kısa süreli vize sahiplerinin sadece yüz fotoğrafları sistemde saklanırken, vize gerektirmeyen kişiler için hem parmak izi hem de fotoğraf kayıt altına alınıyor. 12 yaşından küçük çocuklardan ise parmak izi alınmıyor.

EES Sisteminin Amaçları ve İstisnalar

Yeni sistemle birlikte Schengen bölgesine giriş yapıp izinsiz kalan kişilerin tespit edilmesi ve sınır güvenliğinin artırılması hedefleniyor. İzin süresi aşımı veya giriş reddi gibi durumlar sistemde kayıt altına alınarak gelecekteki vize başvurularına veya girişlere etki edecek. Ayrıca, EES’nin uzun vadeli amacı pasaport damgalarının yerini tamamen dijital verilerin almasıdır.

EES, Schengen Bölgesi'ni oluşturan 29 ülkede uygulanmakta olup bazı istisnalar bulunmaktadır. Bunlar arasında AB üyesi olmalarına rağmen Schengen Bölgesi’nde yer almayan İrlanda ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile belirli muafiyetler kapsamındaki kişiler yer almaktadır.

AB’nin EES Uygulamasındaki Başarıları ve Gelecek Planları

EES sistemi, uygulamaya geçiş yaptığı Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 50 milyon sınır geçişini kayıt altına aldı. Yaklaşık 25 bin kişiye giriş izni verilmedi, 600’den fazla güvenlik riski taşıyan kişi sistem tarafından tespit edildi ve sınır geçişleri engellendi. Kimlik sahtekarlığı vakalarının azalmasında biyometrik veriler önemli rol oynadı. Avrupa Komisyonu, EES’in ilk sonuçlarından memnun olduğunu belirterek sistemin Avrupa dış sınırlarının güvenliğinde kritik bir araç olduğunu vurguladı.

2026 yılı sonuna kadar ise Avrupa Seyahat Bilgi ve İzin Sistemi (ETIAS) devreye alınarak Schengen Bölgesi'ne seyahat süreçlerinin daha da modernize edilmesi hedeflenmektedir.

Schengen Bölgesi ve Türkiye’ye İlişkin Vize İstatistikleri

Schengen Bölgesi, 25 AB ülkesinin yanı sıra İsviçre, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç gibi ülkeleri kapsamakta olup toplam 29 ülkeden oluşmaktadır. 2024 yılında Schengen vizesi için yapılan başvuruların sayısı yaklaşık 11.7 milyon olurken, verilen vizelerin sayısı 9.7 milyon olarak kaydedildi. Reddedilme oranı ise yüzde 14,8 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye’den 2024 yılında yaklaşık 1.17 milyon Schengen vizesi başvurusu yapıldı ve bunların yüzde 85’i olumlu sonuçlandı. Türkiye, Çin’den sonra en çok başvuru yapan ikinci ülke olarak öne çıkmaktadır. Bu veriler, Türkiye vatandaşlarının Schengen Bölgesi’ne seyahat talebinin yüksek olduğunu göstermektedir.