Sincan Kadın Hapishanesi'nde Trans Poyraz Esen'in İntiharı Soruşturmasında “Kovuşturmaya Yer Yok” Kararına TBMM’den Tepki

EMEP Milletvekili Sevda Karaca'dan Sincan Hapishanesi'ndeki Trans Mahpus Ölümü Hakkında Soru Önergesi

Emek Partisi Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Sincan Kadın Hapishanesi'nde trans Poyraz Esen’in intiharıyla ilgili yürütülen soruşturmada Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kovuşturmaya yer olmadığı kararını TBMM gündemine taşıdı. Karaca, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelttiği soru önergesiyle, dosyada yer alan ağır ihmal ve yapısal şiddet iddialarının detaylı şekilde incelenmesini talep etti.

Avukat Raporlarıyla Ortaya Çıkan İddialar ve İhmaller

Poyraz Esen'in ailesinin avukatlarının hazırladığı rapor, hapishane yönetiminin trans erkek mahpuslar üzerinde uyguladığı psikolojik baskıyı ve ölümünden önceki üç günlük kayıt dışı hücrede tutulma sürecini ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Raporda, Esen'in "cinsiyet sorgulamasına" maruz bırakıldıktan sonra rızası olmadan, trans mahpusların izolasyon amacıyla tutulduğu G-3 koğuşuna sevk edildiği ifade edildi.

Ölümünden dakikalar önce ablasıyla yaptığı telefon görüşmesinde derin korku ve çaresizlik yaşadığı vurgulanan Esen'in bulunduğu G-3 koğuşunda ise gardiyanların rutin kontrol sırasında bilinçli olarak eksik denetim yaptığı kamera kayıtlarıyla tespit edildi.

Sağlık Hizmetlerindeki Aksaklıklar ve Müdahale Eksiklikleri

Müdahale anında kullanılan oksijen tüplerinin işlevsiz olduğu, tüpü açmak için İngiliz anahtarına ihtiyaç duyulması ve boyunluğun intihara müdahale edildiği halde 17 dakika sonra takıldığı raporda belirtildi. Acil durum butonuna basılmasına rağmen kampüs hastanesinden ambulansın 21 dakika gecikmeli gelmesi ile hastane personelinin yerine infaz koruma memurlarının müdahaleye öncelik verdiği kaydedildi. Ayrıca, hapishane idaresinin olayı savcılıktan iki gün boyunca gizlemesi ve diğer trans tanıkların savcı ile görüşmelerinin engellenmesi iddialar arasında yer aldı.

TBMM Soru Önergesinde Bakan Gürlek’e Yanıt Beklenen Kritik Sorular

Sevda Karaca, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sunduğu önergesinde Esen’in hürriyetinden yoksun bırakıldığı iddia edilen “yataklı revir” hücresinde tutulmasının yasal dayanağını, G-3 koğuşunun yasal statüsü ve kurulma amacını, personelin görev ihmallerini ve hapishanedeki tıbbi ekipmanların denetim durumunu sordu.

Önergede ayrıca, hapishanede trans mahpuslara uygulanan mutlak izolasyon ve “cinsiyet sorgulaması” gibi baskı yöntemlerinin denetimi için Bakanlığın herhangi bir mekanizması olup olmadığı, savcılığın kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşın bakanlık tarafından inceleme başlatılıp başlatılmayacağı ve son beş yıl içindeki ihmal kaynaklı intihar vakalarında açılan dava ile kovuşturmaya yer olmadığı kararlarının sayısı da talep edildi.

Ölümün Arkasında Yapısal Bir Hapishane Rejimi

Kamil olduğu belirtilen avukat raporlarının ve Karaca’nın değerlendirmesine göre, Poyraz Esen’in ölümü sadece bireysel bir trajedi değil, hapishanedeki yalnızlaştırma, görünmezleştirme, utandırma ve çaresiz bırakma politikalarının sonucudur. Savcılığın ağır ihmal ve şiddet iddialarını göz ardı ederek kovuşturmaya yer olmadığı kararı vermesi, kamu görevlilerinin sorumluluğunu örtbas etmeye yönelik bir yaklaşım olarak yorumlandı.