Somali’nin Yeni Ulusal Anayasası Kabul Edildi: Tarihi Bir Dönüm Noktası

Somali, On Yıllardır Süren Geçici Anayasa Dönemini Resmen Sona Erdirdi

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, geçici anayasanın sona erdirilmesiyle tarihi bir dönemin kapandığını ifade etti. Cumhurbaşkanı Mahmud, ulusa seslenişinde ulusal anayasasının tamamlanmasının ülkenin siyaseti, güvenliği ve ekonomisi için kritik bir adım olduğunu vurguladı. Bu gelişmenin uzun süredir beklenen ve ülke tarihine geçecek bir an olduğunu belirtti.

Yeni Anayasa Kabul Edildi, Üst Düzey Görevlerde Yeni Kriterler Getirildi

Somali Federal Meclisi tarafından oy çokluğuyla kabul edilen yeni anayasa, yönetim sisteminde kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Buna göre, cumhurbaşkanı meclis tarafından seçilecek, milletvekilleri ise halk tarafından doğrudan belirlenecek. Başbakan ise cumhurbaşkanının atanmasıyla göreve gelirken, parlamentonun görevden alma yetkisi bulunacak.

Yeni düzenlemeler çerçevesinde bir kişi cumhurbaşkanlığı görevine en fazla iki dönem üst üste seçilebilecek ve cumhurbaşkanı olmak için doğuştan Somali vatandaşı olma şartı aranacak. Ayrıca cumhurbaşkanlığı adaylarının annesinin yabancı uyruklu olması engellenecek.

Çifte Vatandaşlık ve Yabancı Eş Şartları Yeniden Tanımlandı

Yeni anayasa, cumhurbaşkanı, başbakan, meclis başkanı ve yüksek mahkeme başkanı gibi üst düzey görevlilerin çifte vatandaşlık sahibi olmasını yasaklıyor. Bu görevlerde bulunanların yabancı vatandaşlıklarından feragat etmeleri zorunlu hale getirildi. Aynı şekilde, bu üst düzey devlet yetkililerinin eşlerinin de yabancı uyruklu olmaması şart koşuldu.

Federal Yapı ve Uluslararası İşbirliği Yetkileri Netleştirildi

Federal yapıya ilişkin düzenlemeler de anayasada önemli yer aldı. Eyaletlerin, başka ülkelerle tek başına anlaşma yapma yetkisi kısıtlandı ve yabancı ülke işbirliği anlaşmalarının sadece federal hükümet tarafından yapılabileceği hükme bağlandı. Bu sayede merkezi otoritenin güçlendirilmesi ve iç birliğin korunması hedefleniyor.

Diğer Önemli Düzenlemeler ve Yürürlük Süreci

Yeni anayasada dini erginlik yaşı 15, hukuki sorumluluk yaşı ise 18 olarak belirlendi. Ayrıca hükümetin resmi görev süresi 4 yıldan 5 yıla çıkarıldı. Kabul edilen bu anayasanın Cumhurbaşkanı’nın onayının ardından hukuki olarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Muhtelif Görüşler ve Anayasa Karşıtlarının Endişeleri

Ana muhalefet liderlerinden Abdirahman Abdishakur Warsame ise yeni anayasanın, uzlaşma sağlanmadan değiştirilmesinin ulusal birlik ve istikrar açısından risk oluşturduğunu belirtti. Warsame, anayasanın reform değil, ülkede gerginlik yaratabilecek bir adım olduğunu savundu.

Sonuç olarak, Somali’nin yeni ulusal anayasası, ülkenin siyasi sisteminde köklü değişiklikler yaparak federal yapıyı kuvvetlendirmeyi ve üst düzey görevlilere yeni şartlar getirmeyi amaçlayan tarihi bir belge konumunda yer alıyor.