Stratejik Petrol Rezervlerinden Sevkiyat Başladı, Ancak Küresel Petrol Piyasalarında Kırılganlık Sürüyor

Stratejik Petrol Rezervleriyle Piyasaya 400 Milyon Varil Petrol Salındı

Küresel petrol piyasalarında yaşanan arz şokuna ve artan petrol fiyatlarına karşı, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 11 Mart'ta aldıkları karar doğrultusunda toplam 400 milyon varil petrolü acil durum stoklarından piyasaya sürmeye başladı. Bu hamle, İran ile ABD ve İsrail arasındaki gerilimler sonrası, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kapanması nedeniyle oluşan arz kesintisinin neden olduğu fiyat artışlarını azaltmayı hedefliyor.

IEA Başkanı Fatih Birol'dan Açıklama: Petrol Sevkiyatları Asya ve Avrupa'ya Ulaşıyor

IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart'ta yaptığı açıklamada, stratejik rezervlerden çıkan petrolün özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelere ulaşmaya başladığını belirtti. Avrupa'nın da benzer miktarda rezervlerini piyasaya sunduğunu ifade eden Birol, Amerika kıtasının ise 170 milyon varilin üzerinde ek arz sağlamasının beklendiğini açıkladı. Ayrıca, üretimin de 20 milyon varilin üzerinde arttırılması planlanıyor.

Piyasadaki Rahatlamanın Gecikme Sebebi: Lojistik ve Rafineri Uyumu

Petrol piyasalarındaki belirsizliğin devam etmesi, stratejik rezervlerden açıklanan tüm miktarın eş zamanlı piyasaya sürülmemesinden ve sevkiyatların lojistik, sözleşme süreçleri ile rafineri uyumundan dolayı kademeli yapılmasından kaynaklanıyor. Bu durumun piyasalarda beklenen olumlu etkiyi henüz yaratmadığı belirtiliyor.

Kıdemli Analist Rauball: Serbest Bırakımlar Hedeflerin Gerisinde

Küresel petrol piyasalarındaki kırılganlığın sürdüğünü belirten Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, birçok ülkenin henüz rezervlerinden yeterince petrol piyasaya sürmediğine dikkat çekti. Rauball, özellikle ABD, Kanada ve Japonya'nın rezervlerinden planlanan düzeyde serbest bırakım yapmadığını vurguladı. Japonya'nın rezerv serbest bırakımlarının büyük bölümünün ise Nisan ayında gerçekleşmesi bekleniyor.

ABD'nin İlk Sevkiyatları ve Çin'in Beklemesi

Rauball, ilk ham petrol sevkiyatlarının 20 Mart'ta başladığını belirterek, ABD Enerji Bakanlığı'nın Teksas ve Louisiana bölgesinden 45,2 milyon varil petrol için 8 şirkete sözleşme verdiğini söyledi. Teslimatlar Nisan sonu ile Mayıs arasında yapılacak. Buna karşılık Çin, kısa vadede stoklarından büyük ölçekte bir serbest bırakım yapma kararı almadı. Çinli rafineriler arz açığı yaşamasına rağmen ticari veya stratejik rezervlerinden henüz önemli üretim planlanmadı.

Arz Güvenliğinde Bölgesel Kırılganlıklar Devam Ediyor

Rauball, Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole bağımlı ülkelerde arz kesintilerine karşı yüksek risk bulunduğunu aktardı. Filipinler, Vietnam ve Japonya ham petrol ithalatlarının yaklaşık yüzde 80'ini bu rotadan sağlıyor. Bu ülkelerin stok seviyeleri incelendiğinde, Japonya'nın geniş stokları bir tampon oluştururken, Filipinler ve Vietnam stoklarıyla daha kırılgan konumda bulunuyor. Ayrıca Singapur, Güney Kore ve Tayvan'ın da benzer risklerle karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Hindistan Rus Petrolüyle Kaynak Çeşitlendirmesi Yapıyor

Hindistan'ın Rusya'dan ham petrol ithalatını arttırarak arzda istikrar sağladığına işaret eden Rauball, ülkenin yüksek ithalat bağımlılığının ve küresel fiyat artışlarının Hindistan için ek zorluk oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmeler ışığında, küresel petrol fiyatlarının Hindistan ekonomisi üzerindeki baskısının sürdüğü değerlendiriliyor.

Net İhracatçılar Petrole Dayalı Arz Kesintilerine Karşı Dayanıklı

Küresel petrol arz kesintileri karşısında en hazırlıklı ülkelerin net ihracatçı pozisyonundaki Kanada, ABD ve Brezilya olduğu vurgulandı. ABD'nin yüksek iç tüketimine rağmen Venezuela'dan yön değiştiren ham petrol akışları, rekor üretim seviyeleri ve stratejik rezerv salımları nedeniyle arz güvenliği sağladığı belirtildi. Benzer şekilde, Brezilya da güçlü iç üretim ve düşük ithalat bağımlılığı sayesinde piyasadaki kırılganlığı minimize ediyor.

Planlanan Küresel Koordineli SPR Salımları Detayları

Planlanan stratejik petrol rezervlerinden salımların bölgesel dağılımı ise şöyle: Amerika bölgesi toplamda 172 milyon varil ham petrol ve rafine ürün stoğu ile yüzde 23,6 oranında serbest bırakım gerçekleştirirken, Asya/Okyanusya bölgesinde 66,8 milyon varil stok bulunmakta olup bu bölge stoklarının yüzde 41,8’i piyasaya sürülecek. Avrupa ise 32,7 milyon varil stok ile yüzde 74,8 serbest bırakım oranına ulaşıyor.