Şubat Ayında Karnabahar Fiyatındaki Rekor Fark %229,7’ye Ulaştı: Üretici ve Market Arasında Dev Fiyat Farkları

Şubat Ayında Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkları

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Şubat ayı için üretici ve market fiyatları arasındaki fiyat farklılıklarını açıkladı. En yüksek fiyat farkının yüzde 229,7 oranıyla karnabaharda gerçekleştiğini ifade eden Bayraktar, bu ürünü yaklaşık yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan ve yüzde 218,7 ile pırasanın takip ettiğini belirtti. Karnabahar ve marul fiyatları markette üreticiye göre yaklaşık 3,3 kat, kuru soğan ve pırasa ise 3,2 kat daha yüksek seviyelerde satış gördü.

Üretici ve Market Fiyatları Arasındaki Örnekler

Şubat ayında üreticide 12,36 TL olan karnabahar markette 40,75 TL’den satılırken, 16,29 TL olan marulun fiyatı 53,20 TL’ye yükseldi. Kuru soğan 4 TL’den 12,92 TL’ye, pırasa ise 16,18 TL’den 51,58 TL’ye çıktı. Üretici fiyat alanında marulun hem üreticide hem de markette fiyatlarının en fazla arttığı ürün olduğu tespit edilirken, fiyatı en çok düşen ürünler markette yeşil soğan ve üreticide karnabahar oldu.

Markette ve Üreticide Fiyat Değişimleri

Market fiyatlarında Şubat ayında incelenen 41 üründen 28’inde fiyat artışı kaydedilirken, 13 üründe fiyatlar düştü. Marul, markette fiyatı en çok yükselen ürün olurken, yüzde 50,3 oranıyla en dikkat çekici artış yaşandı. Bunu sivri biber, salatalık, kabak ve limon gibi ürünler takip etti. En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 14,2 ile yeşil soğanda görülürken, domates, kuru üzüm, yeşil mercimek ve zeytinyağı da fiyatları düşen diğer ürünler arasında yer aldı.

Üreticide ise 33 ürünün 18'inde fiyat yükselişi yaşanırken, 7 üründe fiyat azalması gözlendi, 8 ürünün fiyatında ise değişim olmadı. Karnabahar üreticide fiyatı en çok düşen ürün olarak kayıtlara geçerken, fiyatı en çok artan ürün marul oldu. Ayrıca sivri biber, patlıcan, salatalık ve maydanoz fiyatlarında da ciddi artışlar yaşandı.

Fiyat Değişikliklerinin Sebepleri ve Girdi Maliyetleri

Üretici fiyatlarındaki değişikliklerde mevsimsel arz koşulları etken oldu. Salatalık, patlıcan ve sivri biber üreticileri güz sezonunda serada üretime yönelirken, bahar döneminde domates üretimi arttı. Bu durum domates arzının fiyatını düşürürken, diğer ürünlerdeki arz azalması fiyat artışlarını tetikledi. Karnabahar fiyatlarının gerilemesi ise azalan talebe bağlandı. Kuru soğandaki fiyat düşüşü yüksek rekolte ve artan sıcaklıkların sebep olduğu depolama sorunları nedeniyle oldu. Ayrıca aşırı yağışlar bazı bölgelerde marul hasadını geciktirirken, üretici fiyatlarını yukarı çekti.

Girdi maliyetlerinde ise Şubat ayında özellikle gübre fiyatlarında sınırlı artışlar yaşandı; amonyum sülfat gübresi yüzde 4,2, kompoze gübre yüzde 1,6 oranında yükseldi. Ancak üre gübresi çok az bir oranda düştü. Son bir yılda gübre fiyatlarındaki artış oranları yüzde 29 ile yüzde 38 arasında değişerek çiftçilerin maliyetlerini ciddi şekilde etkiledi. Ayrıca yem fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 30’un üzerinde olurken, elektrik ve tarım ilacı fiyatlarındaki yükselişler de çiftçilerin girdi maliyetlerini artırdı. Mazot fiyatları ise aylık bazda yüzde 5,1 artış gösterdi.