Sudan Krizi Derinleşiyor: BAE'nin Desteklediği Paralı Askerler ve Bölgesel Etkiler

Sudan Krizinin Kökenleri ve BAE'nin Rolü

Sudan'ın Ankara Büyükelçisi Nadir Yousif Eltayeb, ülkedeki çatışmaların ana sebebinin Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) sağladığı destek olduğunu belirtti. Eltayeb, BAE'nin sunduğu silah, eğitim ve paralı asker desteği olmadan savaşın kısa sürede sona ereceğini ifade etti.

Konferansta Savaşın Seyri ve Çeşitli Yansımaları

İstanbul’da düzenlenen "Sahadan Politikaya: Sudan krizini yeniden okumak" konferansında, Sudan’daki çatışmaların 4. yılına girerken krizin bölgesel etkileri, uluslararası yansımaları ve Türkiye-Sudan ilişkileri detaylarıyla tartışıldı. Eltayeb, çatışmaların başlangıcını 15 Nisan 2023'teki darbe girişimi olarak nitelendirerek, HDK’nın dış destekle gelişmiş drone kullanımı ve paralı asker toplama kapasitesini artırdığını dile getirdi.

Sudan'da Güvenlik Durumu ve Siyasi Çözüm Arayışları

Eltayeb, hükümetin çatışmaların başladığı tarihten itibaren siyasi çözüm arayışlarını sürdürdüğünü belirterek, mayıs 2023’te Suudi Arabistan ve ABD gözetiminde imzalanan Cidde Anlaşması'nın halen geçerli olduğunu vurguladı. Ayrıca, bazı HDK komutanlarının orduya katılmasıyla milis yapılarında çözülme sürecinin başladığını ifade etti. Başkent Hartum’da güvenlik önemli ölçüde sağlanmış olup, uluslararası uçuşlar yeniden başlamış ve 1 milyondan fazla kişi şehre geri dönmüştür.

Sudan Krizinin Bölgesel ve Jeopolitik Boyutları

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'nden Prof. Dr. Muhittin Ataman, Sudan’daki krizin sadece askeri ya da diplomatik gelişmelerle açıklanamayacağını, bölgesel bağlantılar ve insani etkilerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti. Sudan savaşının, sınırları aşarak Kızıldeniz’den Sahel bölgesine, Afrika Boynuzu’ndan Kuzey Afrika'ya geniş bir coğrafyayı etkileyen çok katmanlı bir kriz haline geldiğine dikkat çekti.

Stratejik Konum ve Bölgesel Güç Rekabetleri

Ataman, Sudan'ın Kızıldeniz'e açılan limanları ile Afrika Boynuzu ve Sahel arasında kritik bir geçiş noktası olduğunu, bu nedenle ülkenin bölgesel güç dengeleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Port Sudan ve Sevakin Adası gibi bölgelerin sadece ekonomik değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik, enerji ticareti ve küresel ulaşım açısından da önemli olduğuna işaret etti.

Dış Destek ve Vekalet Savaşına Dönüşen Kriz

Sudan’daki çatışmalarda dış destek ağlarının, paralı savaşçıların ve kaçakçıların rolünün büyüdüğünü ifade eden Ataman, krizin klasik iç savaş anlayışını aşarak giderek bölgesel vekalet savaşına evrildiğini söyledi. Sudan meselesinin, Libya’dan Çad’a, Etiyopya’dan Kızıldeniz ve Sahel hattına kadar uzanan geniş bir güç rekabetinin merkezi haline geldiği belirtildi.