Sudan’da Üç Yılı Aşan Çatışmalar: Hartum Kontrol Altında, Darfur ve Kurdufan Bölgelerinde Savaş Devam Ediyor

Sudan’da Üçüncü Yılına Giren Çatışmaların Son Durumu

15 Nisan 2023’te başlayan Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalar, üç yılı geride bıraktı. Başkent Hartum’un ordu tarafından yeniden kontrol edilmesiyle birlikte şehirde hayat bir miktar normale dönmeye başlasa da, başta Darfur ve Kurdufan olmak üzere ülkenin bazı bölgelerinde şiddetli çatışmalar devam ediyor. Uzun süredir özellikle sağlık, eğitim, ekonomi ve altyapı alanlarında yaşanan yıkım, halkın yaşam koşullarını ciddi biçimde olumsuz etkiliyor.

Hartum’un Kontrolü Orduya Geçti, Yeniden Yapılanma Başladı

Sudan ordusu, 21 Mayıs 2025 itibarıyla başkent Hartum’un tamamında kontrolü yeniden sağladı. Bu gelişmeyle birlikte hükümet, başkentteki yıkımı onarmak ve temel yaşam hizmetlerini yeniden sunmak için kapsamlı çalışmalar başlattı. Enkaz kaldırma, yolların açılması, elektrik altyapısının tamiri ve su temini gibi acil ihtiyaçlara öncelik verildi. Ayrıca, hükümet kurumları Port Sudan’dan Hartum’a geri taşınarak idari faaliyetlerini yeniden başlattı.

Darfur ve Kurdufan Bölgelerindeki Çatışmalar Şiddetleniyor

Hartum’da istikrar sağlanmasına rağmen Darfur bölgesindeki çatışmalar, özellikle Kuzey Darfur’un merkezi Faşir’de yoğunlaştı. HDK’nin Faşir’i kuşatması ve insani yardım erişimini engellemesi ciddi insan hakları ihlallerine yol açtı. HDK, 26 Ekim 2025’te şehirde kontrolü ele geçirdi ve burada yürütülen ihlal iddiaları üzerine soruşturma komitesi kuruldu. Bu durum, bölgedeki büyük göç hareketlerine neden oldu ve siviller komşu ülkeler Çad ile Güney Sudan’a sığınmak zorunda kaldı.

Kurdufan bölgesinde ise çatışmalar, üç eyalet genelinde devam etmekte ve her iki taraf da tam kontrolü sağlayabilmiş değil. Özellikle Güney Kurdufan’ın merkezleri Kadugli ve Delenc’de kuşatma altındaki halk ağır insani meselelerle karşı karşıya kaldı. Sudan ordusunun 2025’in başlarında yaptığı operasyonlarla bu şehirlerde kuşatmayı kırması, bölgede devam eden savaşta önemli bir gelişme oldu. HDK, bölgenin batısını ve zengin petrol kaynağı Hiclic’i hâlâ kontrolünde tutuyor.

Savaşın Yeni Boyutu: İnsansız Hava Araçları Kullanımı

Üçüncü yılın ikinci yarısından itibaren çatışmalarda insansız hava araçlarının (İHA) kulanımı artış gösterdi. Bu durum, cephe hatlarının ötesinde daha yıkıcı saldırılara neden oldu ve siviller hedef alınan hava saldırılarında büyük kayıplar verdi. Birleşmiş Milletler’in Mart 2025 açıklamasına göre, yalnızca yılın ilk üç ayında 500’den fazla sivil İHA saldırıları sonucu hayatını kaybetti.

İnsani Kriz Derinleşiyor, Siyasi Çözüm Umudu Azalıyor

Sudan, halen dünyanın en büyük yerinden edilme krizlerinden birine ev sahipliği yapıyor. 11 milyondan fazla kişi ülke içinde yerinden edilirken yaklaşık 4 milyonun komşu ülkelere sığınmak zorunda kalması, uluslararası toplumun dikkatini çekiyor. Siyasi istikrarsızlık nedeniyle çatışmaların sona erdirilmesine yönelik müzakereler başarısız olurken, Birleşmiş Milletler temsilcilerinin açıklamaları savaşın dördüncü yılına girilmesine rağmen çözümün yakın olmadığını gösteriyor. Ülkedeki insani felaket için acil ve etkili çözümler bulunması ihtiyacı giderek artıyor.