Sudan’daki Ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri Arasındaki Çatışmalar İnsan Hakları İhlallerini Derinleştiriyor

Sudan'daki Çatışmalar Ciddi İnsan Hakları İhlallerine Neden Oluyor

Birleşmiş Milletler (BM) ve Afrika Birliği (AfB), Sudan’da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların dördüncü yılına girerken yoğun insan hakları ihlallerinin yaşandığını duyurdu. BM’nin Sudan için Uluslararası Bağımsız Araştırma Misyonu ile AfB Afrika İnsan Hakları Komisyonu’nun (ACHPR-AU) ortak açıklamasında, şiddetin ülke genelinde endişe verici bir seviyeye ulaştığı belirtildi.

Artan Şiddet ve Cezasızlık Endişesi

Açıklama kapsamında, çatışmaların başlangıcından bu yana on binlerce sivilin hayatını kaybettiğinin değerlendirildiği vurgulandı. BM ve AfB yetkilileri, ihlallerin hem Sudan Silahlı Kuvvetleri hem de HDK tarafından gerçekleştirildiğini ve bu ihlallerin yaygın ve sistematik bir biçimde sürdüğünü açıkladı. Saldırılar arasında keyfi gözaltılar, işkence, hava saldırıları ve ayrım gözetmeyen topçu atışları gibi yöntemler bulunuyor.

Civil Altyapı ve İnsan Hakları Savunucuları Hedefte

Sudan’daki çatışmalar sırasında tıbbi tesisler, gıda pazarları ve insani yardım sağlayan altyapılar da hedef alınarak insani krizin derinleşmesine yol açtı. Sağlık çalışanları, insani yardım görevlileri ve insan hakları savunucularının öldürülmesi, yaralanması veya zorla gözaltına alınması bilgisi paylaşılırken, her iki tarafın da karşı tarafla ilişkili olduğu düşünülen kişileri hedef aldığı kaydedildi.

HDK'nin Yaygın ve Sistematik İhlalleri

HDK tarafından gerçekleştirilen ihlallerin özellikle yağma, cinsel şiddet ve etnik temelli hedef almalar açısından organize ve tekrarlayan bir yapıya sahip olduğu bildirildi. BM Araştırma Misyonu, HDK’nin insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna varırken; aç bırakma, yaygın tecavüz, zulüm ve insani yardım malzemelerine erişimin engellenmesi gibi savaş suçlarının işlendiğine dikkat çekti.

Soykırım ve Temel Hak İhlalleri

2025 Ekim’inde Faşir’in ele geçirilmesi sürecinde HDK’nin Zaghawa ve Fur topluluklarına yönelik kimlik temelli hedef almasının, soykırım niteliği taşıdığı açıklandı. ACHPR-AU Araştırma Misyonu, bildirdiği ihlallerin yaşam hakkı, insan onuru, temel özgürlükler, ekonomik, sosyal ve kültürel haklar ile çocuklar ve kırılgan gruplara yönelik ciddi ihlaller içerdiğini tespit etti.

Sudan’da Durum ve Çatışmaların Kapsamı

Sudan, 15 Nisan 2023 tarihinden itibaren ordu ile dış destekli Hızlı Destek Kuvvetleri arasında şiddetli çatışmaların devam ettiği bir sahne olarak kalmaya devam ediyor. Bu çatışmalar, uzun süredir artan şiddet ve yaşanan insan hakları ihlalleri nedeniyle uluslararası toplumun endişeleri arasında yer alıyor.