Tahran ve Diğer Kentlerdeki ABD-İsrail Hava Saldırıları: Sivil Can Kaybı Artıyor, İnsan Hakları İhlalleri Gözler Önünde

İran'da Süregelen Hava Saldırıları ve Yoğun Sivil Kayıplar

Tahran ve diğer İran şehirlerinde, ABD ve İsrail kaynaklı hava saldırıları üç haftadan fazladır şiddetle devam etmekte, bu süreçte çok sayıda sivil hedef vurulmuş ve yüzlerce insan hayatını kaybetmiştir. Özellikle sivil halkın yaşadığı acılar, çocuk ve sağlık çalışanlarının da aralarında bulunduğu kayıplarla birlikte derinleşmektedir.

Patlamaların Ardından Gelen Acılar: Parasteş Dahaghin ve Berivan Molani

Parasteş Dahaghin, iş yerinde meydana gelen patlamada yaşamını yitiren genç bir eczacı olarak dikkat çekiyor. Tahran'ın Apadana semtindeki eczanesindeki bu saldırıda, Parasteş’in işini yaparken hedef alınan binada öldüğü belirtiliyor. Bu binanın, İran’daki internet erişimini yönettiği aktarılmaktadır. Ailesi, onun halkına yardım etmek için riskleri göze aldığını ifade ederken, kardeşi sosyal medyada Parasteş’in yalnızca görevini yaptığına dikkat çekti.

Diğer yandan, Tahran’da Berivan Molani adlı 26 yaşındaki moda yazarı ve internet üzerinden kıyafet satan genç kadın, füze saldırısında evinin enkazı altında kalarak hayatını kaybetti. Hava saldırısı sırasında yatağındayken yaşamını yitiren Berivan’ın ailesi, saldırının hedefinde olan bölgenin yakınlarında İran İstihbarat Bakanı’nın da yaşadığını belirtti.

Çocuklar ve Sivil Kaybın Görünmeyen Yüzü

İran’ın batısındaki Sardasht bölgesinde üç yaşındaki Eilmah Bilki, ağır yaralanmasının ardından yaşamını yitiren çocuklar arasında yer aldı. İran’daki Kürt insan hakları grubu Hengaw, hava saldırılarında yaralanan ve hayatını kaybeden Eilmah’ın hikayesini sosyal medya üzerinden duyurmaya çalıştı. Ancak çoğu zaman çocuklar ve diğer sivil kayıpların ayrıntıları kamuoyundan gizlenmekte, gerçek sayılar ve hikayeler yeterince paylaşılmamaktadır.

İnternet Kesintileri ve Bilgi Engeli

Savaş süresince İran'da internet erişiminde yaşanan kesintiler, sivillerin yaşadığı kayıpların tam olarak görünmesini engellemektedir. İnsan hakları kuruluşlarının alanlarda bilgi toplaması zorlaşırken, sınır muhafızlarının Irak'a erişim sağlamaya çalışan kişilere yönelik şiddet uyguladığı bildirilmektedir. Bu durum, halkın yaşadığı zorlukları ve korkuları artırmaktadır.

Uluslararası Kurumlar ve İnsan Hakları Uyarıları

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC), savaşta sivillerin ağır bedeller ödediğini bildirirken, sağlık tesisleri ve çalışanlarının korunmasının önemine vurgu yapmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise sağlık altyapısına yönelik birçok saldırının doğrulandığını ve en az dokuz sağlık çalışanının hayatını kaybettiğini açıklamıştır. WHO yetkilileri, sağlık hizmetlerine yapılan saldırıların uluslararası hukuka açık bir ihlal olduğunu belirtmektedir.

İran'daki Durumun Genel Değerlendirmesi ve İnsan Hakları Perspektifi

İran’da yoğun hava saldırıları nedeniyle yaşanan sivil kayıplar, İran insan hakları grupları ve uluslararası gözlemciler tarafından yakından takip edilmektedir. Açıklanan resmi rakamlar 1400'den fazla sivil ölümünü gösterirken, bunların arasında yaklaşık 200 çocuk yer almaktadır. Ayrıca, kamusal bilginin azlığı ve medyanın kısıtlılığı sebebiyle gerçek can kayıplarının çok daha yüksek olduğu düşünülmektedir.

Özellikle hastaneler ve sağlık çalışanlarına yönelik saldırılar, çatışmanın insan hayatına ve sağlık sistemine verdiği zararın boyutlarını gözler önüne sermektedir. İran’da doktorlar ve sağlık personeli, artan hasta sayısı ve yetersiz kaynaklarla mücadele ederken, savaşın yükünü ağır şekilde hissediyor. Bu kapsamda uluslararası topluma ve taraflara sivil koruma yükümlülüklerinin hatırlatıldığı vurgulanmaktadır.