TBMM’den Sosyal Hizmetlerde Kritik Düzenleme: Yatılı Kuruluşlar ve Devlet Korumasındaki Gençlerin İstihdamı İçin Yeni Kurallar

Sosyal Hizmetler Kanunu'nda Yatılı Kuruluşların İşleyişine Yönelik Yeni Düzenleme

TBMM Genel Kurulu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören kanun teklifinde, yatılı sosyal hizmet kuruluşlarının kapatılması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin sürekliliğinin sağlanması amacıyla valiliklerin buraların idari, mali ve hukuki işlerini yürütme yetkisi verilmesini kabul etti. Bu kapsamda, uygun başka bir kuruluşa nakli mümkün olmayan kişilere en fazla altı ay süreyle hizmet verilmeye devam edilecek ve personel geçici olarak görevlendirilebilecek.

Kurucu Müdürlere Yönelik Tedbirler ve Cezai Sorumluluklar

Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişilerine ait sosyal hizmet kuruluşlarının kurucu müdürleri hakkında, hizmet verilen kişilere yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik zarar veren eylemlerden dolayı adli soruşturma başlatılması durumunda, kovuşturma sonuçlanana kadar valilikçe tedbir alınmasına olanak tanındı. Bu düzenleme ile kuruluşlarda güvenlik ve hak ihlallerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Devlet Korumasındaki Gençlerin İstihdamına İlişkin Somut Kriterler

Kanun teklifi kapsamında devlet koruması altında yetişen gençlerin kamuda istihdam edilmesine ilişkin ayrıntılı şartlar belirlendi. Bu gençlerin korunma veya bakım tedbiri kararının olması, en az beş yıl süresince ara vermeden bu hizmetlerden faydalanmaları, 14 yaşından itibaren Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre izinsiz 90 günden fazla ayrılmamış olmaları ve en az ortaöğretim mezunu olmaları gerekmektedir.

Hak sahipleri, kamu kurumlarındaki dolu kadro ve pozisyonların binde biri oranında istihdam edilecek; yerleştirme işlemleri merkezi sınav sonuçlarına göre yapılacak ve başvurular 18 yaş sonrası 5 yıl içinde gerçekleştirilmiş olmalıdır.

İstihdam Yükümlülüğü ve Prim Teşvikleri

Kamu kurumları belirlenen oranlarda personel yerleştirmekle yükümlü olup, istihdam edilen gençlerin sigorta primleri beş yıl boyunca Hazine tarafından karşılanacaktır. İşverenler bu prim teşvikinden faydalanacak, ancak teşvik tutarını çalışanlardan talep edemeyeceklerdir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise yerleştirme işlemlerinin takibini ve denetimini üstlenecektir.

Yatılı Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Güvenlik ve Kamera Sistemleri

Sosyal Hizmetler Kanunu'ndaki bir başka önemli değişiklikle, yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmetlerin kalitesini artırmak, güvenliği sağlamak ve acil müdahaleyi mümkün kılması amacıyla yazılım destekli, Merkezi İzleme Sistemi'ne bağlı kamera sistemlerinin kurulması hükme bağlandı. Kameralardan elde edilen veriler, kişisel verilerin korunması kapsamında iki yıl sonra silinecek olup gizlilik ve veri güvenliği için sıkı kurallar getirildi.

Kişisel Veri Talebi ve Yönetimi Yetkisi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sosyal yardım ve hizmetlerden yararlanan kişi ve hanelerin durumuna ilişkin verileri, kamu kurumları ve diğer ilgili kişilerden elektronik ortamda talep edip işleyebilecek. Bu veriler ancak mevzuata uygun olarak kullanılacak ve belirli koşullar altında imha edilecek.

Kadın Konukevlerinde Kalanlara Yeni Destekler

Geliri olmayan veya yeterli gelire sahip olmayan kadın ve çocuklara konukevlerinde net harçlık verilmesi, ayrıca çocukların da bu ödemeden kesintisiz faydalanması sağlanacak. Bu destek, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında sağlanmayan haller için geçerli olacak.

Geçiş Hükümleri ile Hak Kaybının Önlenmesi

Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önceki bazı isteğe bağlı sigorta ve sosyal destek işlemlerinden doğan talepler kabul edilmeyecek. Ayrıca, korunma kararı veya bakım tedbiri kararlarına ilişkin süre şartları kademeli olarak uygulanacak ve daha önce hak sahibi olup başvurmamış kişilere başvuru için 12 aylık süre tanınacak. Böylece hak kayıplarının önlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM Genel Kurulu'nda Teklifin Kabul Süreci

Kanun teklifinin 12. maddesinin de kabul edilmesinden sonra TBMM Başkanvekili birleşime ara vermiş ve komisyonun yerini almaması nedeniyle birleşim saat 14:00’e ertelenmiştir. Bu düzenlemelerle sosyal hizmetlerin etkinliği, hizmet alanların hakları ve kuruluşların işleyişine yönelik kapsamlı değişikliklere gidilmiştir.