TCMB 2025 Yılı Bilançosunda 1 Trilyon 65 Milyar TL Zarar Açıkladı: Son 3 Yılda Toplam Kayıp 2,57 Trilyon TL'yi Buldu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2025 Yılında 1 Trilyon 65 Milyar TL Zarar Bildirdi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı bilançosunda 1 trilyon 65 milyar TL zarar kaydettiğini duyurdu. 2023 yılında 818,2 milyar TL ve 2024 yılında 700,4 milyar TL zarar eden Merkez Bankası'nın, son üç yıldaki toplam zararı 2 trilyon 574 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu rakam, Türkiye'nin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 6,3'üne denk gelirken, kamu eğitim harcamaları ve yatırım teşviklerinin iki katını aşmaktadır.

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz'ın Zarara İlişkin Değerlendirmeleri

TEPAV Merkez Direktörü ve ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, Merkez Bankası'nın bilançosundaki bu zararı analiz ederek, 2023 yılındaki zararların büyük oranda Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından kaynaklandığını belirtti. 2024 yılında da zararın yüzde 91 oranında KKM'ye bağlı olduğunu ifade eden Yılmaz, 2025 yılındaki zararın ise özellikle para politikası araçlarından ileri gelen kurumsal nitelikte olduğunu açıkladı.

"KKM olmasaydı, Merkez Bankası 2023 ve 2024 yıllarında zarar etmezdi." diyen Yılmaz, bu zararların uluslararası muhasebe standartlarına göre Hazine'nin üstlenmesi gereken tutarların Merkez Bankası'na yüklendiğini ve bunun bütçe giderlerinin düşük gösterilmesiyle ilgili olduğunu vurguladı.

Faiz Ödemeleri ve Para Politikası Araçlarının Zarar Üzerindeki Etkisi

Yılmaz, 2025 yılında görülen zararın temel nedenlerinden birinin Merkez Bankası'nın gerçekleştirdiği faiz ödemeleri olduğunu söyledi. Sıcak para girişine bağlı likidite fazlasını çekmek amacıyla yapılan açık piyasa işlemlerinde bankalara ve Hazine'nin TL hesaplarına yüksek faiz ödemeleri yapıldığını belirtti. Yılmaz, yüksek enflasyon ve aşırı yüksek faiz oranlarının Merkez Bankası'nın para politikası araçları vasıtasıyla zarara dönüşmesine sebep olduğunu dile getirdi.

Hazine'nin Kar Payı Aktaramaması ve Kamu Maliyesi Üzerindeki Etkileri

Merkez Bankası'nın 2023 yılından itibaren zarar etmesi nedeniyle Hazine'ye kar payı transferi yapamaması kamu maliyesi açısından önemli bir sorun teşkil ediyor. Prof. Dr. Yılmaz, 2015-2023 döneminde Hazine'ye ortalama bütçe gelirlerinin yüzde 2'si seviyesinde kar payı aktarıldığını, ancak bu dönemde kar payı gelirlerinin bütçeye yansımamasının vergi mükellefleri açısından kamu yararının azalmasına yol açtığını belirtti. Merkez Bankası'nın para politikası kaynaklı zararlarının devam etmesi durumunda, Hazine'nin finansal piyasalara kaynak aktarımında zorlanacağına dikkat çekti.