TEB Başkanı Açıkladı: İnternetten İlaç Satışına Düzenleme Hazırlığı ve Eczacılıkta Önemli Riskler

İnternetten İlaç ve Takviye Gıda Satışına Yeni Düzenleme Hazırlığında Son Durum

Türk Eczacıları Birliği (TEB) Başkanı Mehmet İrfan Demirci, internetten ilaç ve takviye gıda satışına ilişkin yasal düzenlemenin henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelmediğini ve çalışmaların Sağlık Bakanlığı bünyesinde devam ettiğini ifade etti. Demirci, düzenlemenin başlangıçta sadece takviye gıdaları kapsayacağı açıklansa da, kapsamın genişletilerek reçeteli ilaçları da içine alabileceğine dair bilgiler aldıklarını belirtti.

TEB’den Eczacılık Günü Açıklaması: Sağlık Sisteminde Eczacılar Kritik Rol Oynuyor

14 Mayıs Eczacılık Günü ve bilimsel eczacılığın 187’nci yılı dolayısıyla düzenlenen toplantıda konuşan Demirci, Türkiye genelinde 30 bini aşkın toplum eczanesi ve toplamda 55 bin eczacının sağlık sektöründe güvenilir ve en yaygın hizmet noktaları olduğunu vurguladı. Bu yılın teması olarak belirlendikleri "Sağlıklı Yaşamda Toplum Eczaneleri – Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Gücü: Eczacı" ile eczacıların birinci basamak sağlık hizmetlerine olan katkısı ön plana çıkarıldı.

Kronik Hastalık Riskinde Artış ve Eczacıların Önemi

TÜİK verilerine göre nüfusun yaşlandığı ve kronik hastalıkların arttığı Türkiye’de, son bir yılda 30 milyon kişiye tarama yapıldığı ve 7 milyon yeni tanı konulduğuna dikkat çeken Demirci, her beş kişiden üçünün kronik hastalık riski altında olduğunu söyledi. Bu durumun ise daha güçlü birinci basamak sağlık hizmeti yapısına ve eczacıların kronik hastalık yönetiminde daha aktif rol almasına ihtiyaç duyulduğunu gösterdiğini belirtti.

Kamu Eczacıları ve Genç İstihdam Sorunları

Kamu eczacılarının kadro eksikliği, özlük hakları ve çalışma koşulları gibi yapısal problemlerle mücadele ettiğini vurgulayan Demirci, bu sorunların çözülmeden sağlık sisteminin kalitesinin artmasının mümkün olmadığını ifade etti. Ayrıca, eczacılık fakültelerindeki plansız kontenjan artışlarının genç mezun işsizliği ve istihdam krizine neden olduğunu belirterek, yeni fakülte açılışlarının durdurulması ve kontenjanların bilimsel veriler doğrultusunda sınırlandırılması gerektiğini açıkladı.

İlaç Erişim Sorunları ve Ekonomik Zorluklar

Türkiye’de sağlık harcamalarının OECD ortalamasının oldukça altında kaldığını belirten Demirci, kişi başı ilaç harcamasının 570 dolar olan OECD ortalamasına karşılık Türkiye’de 131 dolara gerilediğine dikkat çekti. Bu durumun yenilikçi ve yüksek maliyetli ilaçların Türkiye pazarına girişini olumsuz etkilediğini ve küresel ilaç firmalarının Türkiye pazarından çekilmesine sebep olduğunu dile getirdi. Avrupa’da yenilikçi ilaç erişimi yüzde 46 civarındayken, Türkiye’de sadece yüzde 3 seviyesinde olduğunu açıkladı. Ayrıca, sağlık harcamalarında artış olsa da vatandaşın cebinden yaptığı ödemelerin arttığını, cepten sağlık harcamalarının yüzde 19’a yükseldiğini bildirdi.

Yerli İlaç Üretimi Stratejik Öncelik Olmalı

İlaç yokluklarının kalıcı çözümü için yerli ilaç üretiminin artırılmasının zorunluluk olduğunu vurgulayan Demirci, bunun güçlü ve uzun soluklu bir devlet politikası ile gerçekleştirilmesi gerektiğini aktardı. Ulusal ilaç sanayisinin desteklenmesi ve Ar-Ge yatırımlarının teşvik edilmesi gerektiğini belirtti.

İnternetten İlaç Satışına TEB’den Kesin Ret

TEB Başkanı, Türkiye’de 31 bin eczanenin bin 300’üyle sürekli nöbet hizmeti verdiğini belirterek, ilaç temininde internetin sağlıklı ve güvenilir olmadığını savundu. Sahte ilacın en çok internet ortamında satıldığını hatırlatan Demirci, Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı düzenlemenin Meclis’e gelmeden geri çekilmesini umduklarını söyledi. Ayrıca, internetten takviye gıda ve vitamin satışlarının kontrolünün mümkün olmadığını ve bu konuda ciddi şüphelerin bulunduğunu dile getirdi.

İlaç Fiyatlandırmasında Döviz Kuru Problemi ve Erişim Krizi

Türkiye’de ilaç fiyatlarının belirlenmesinde döviz kuru olarak kullanılan rakamların piyasa kuru ile arasında büyük farklar olması nedeniyle yeni ilaçların Türkiye’ye girmediğini söyleyen Demirci, bu durumun kanser hastaları gibi ciddi hasta gruplarının ilaçlara ulaşmasını güçleştirdiğini kaydetti. Kronik hastalıklarda kullanılan ithal menşeli ilaçlarda “bulunamama” sorunlarının yaygın olduğunu ifade etti.

Eczacılık Fakültesi Kontenjanlarında Dramatik Azaltma Talebi

Demirci, mevcut eczacı sayısının ülke ihtiyacını aştığını ve 55 bine ulaştığını belirtti. Kontenjanların bazı üniversitelerde artmaya devam ettiğini, bu nedenle kontenjanların yarı yarıya azaltılması için Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) talepte bulunduklarını söyledi.

Artan Vatandaş Katkısı ve Sağlık Harcamalarının Yükü

2024 yılında toplam sağlık harcamalarının yüzde 89 arttığını, buna rağmen vatandaşın cepten yaptığı sağlık harcamasının yüzde 100 oranında yükseldiğini belirten Demirci, vatandaşa binen mali yükün giderek arttığını vurguladı.

İlaç Takip Sistemi Kaynaklı Zorluklar

Türkiye’de uygulanan İlaç Takip Sistemi’nde (İTS) yaşanan senkronizasyon problemlerinin eczacı-hasta ilişkilerinde sorunlara yol açtığını aktaran Demirci, eczacıların ilacı sunmak isteyen taraf olduğunu ve sistemde yaşanan aksaklıkların hasta mağduriyetine neden olduğunu belirtti.

Yerli İlaç Üretiminin Kutu Bazında Yüzde 91, Fiyat Bazında Yüzde 56 Olması

Demirci, kutu bazında yerli ilaç üretiminin yüksek olduğunu fakat fiyat bazında bu oranın çok düştüğüne değinerek, ilaç sektörünün stratejik bir alan olduğunu ve savunma sanayinde olduğu gibi ilaç alanında da yatırımların desteklenmesi gerektiğini söyledi.