Tek Kullanımlık Plastiklere Veda: Ahşap, Kağıt ve Çoklu Kullanım Ürünleri Öncelikli Olacak

Tek Kullanımlık Plastik Ürünlerin Kullanımı Kademeli Olarak Son Bulacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını aşamalı olarak durdurmayı hedefleyen kapsamlı bir düzenleme hazırlığında. Bu düzenleme ile birlikte ahşap ve kağıt bazlı alternatif ürünler ön plana çıkarılırken, uzun vadede cam, metal ve porselen gibi tekrar kullanılabilen malzemelerin yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Sıfır Atık Hareketi ve Depozito Yönetim Sistemi ile Atık Azaltımı

Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi doğrultusunda 81 ilde uygulanan Depozito Yönetim Sistemi ile plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşüm oranını artırmaya yönelik önemli çalışmalar yürütmektedir. Plastik kirliliğinin en büyük nedenlerinden biri olarak kabul edilen tek kullanımlık plastiklerin sona erdirilmesi, çevre koruma politikalarının öncelikli konularından biri olarak değerlendirilmekte.

Yeni Yönetmelik Taslağı Kapsamında Yasaklanacak Ürünler

Gelecek günlerde kurumlar arası görüşe açılması planlanan taslak ile, plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu ve tabak gibi tek kullanımlık ürünlerin yanı sıra, genleştirilmiş polistirenden (EPS) üretilen gıda kapları, içecek bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi ürünlerin piyasaya arzına son verilecektir. Bu adım sayesinde yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit salınımının önlenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinde tasarruf sağlanması hedefleniyor.

Doğa Dostu ve Çoklu Kullanıma Uygun Alternatif Ürünler Teşvik Edilecek

Tek kullanımlık plastiklerin yerine, vatandaşların doğa dostu cam, porselen, ahşap ve kağıt ürünlere yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Örneğin; plastik ya da köpük yerine kağıt kaplar, plastik balon ve kulak çubukları yerine ahşap çubuklar, plastik karıştırıcılar yerine ahşap veya kağıt karıştırıcılar piyasada daha yaygın hale getirilecektir. Bakanlığın esas önceliği ise, kısa vadeli tek kullanımlık ürünler yerine uzun ömürlü ve çoklu kullanıma uygun cam, metal ve porselen gibi malzemelerin kullanılmasını teşvik etmektir.

Uluslararası Kapsam ve Türkiye’nin Politika Hazırlıkları

Dünya genelinde plastik üretiminin yaklaşık %40’ının tek kullanımlık ürünlerden oluştuğu ve atık yönetimindeki eksiklikler yüzünden önemli miktarda plastik doğaya karıştığı bilinmektedir. Özellikle deniz kirliliğinde tek kullanımlık plastiklerin payı %80 dolaylarındadır. Avrupa Birliği, 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile 27 üye ülkede belirli plastik ürünlerin yasaklanması veya sıkı kısıtlamalara tabi tutulmasına karar vermiştir. Türkiye de bu doğrultuda tüm paydaşlar ile koordineli şekilde yeni bir yönetmelik üzerinde çalışmaktadır.