Trump’ın Pekin Ziyareti: ABD-Çin İlişkilerinde Kontrollü Rekabet Dönemi Resmen Başladı

Trump’ın Pekin Ziyareti Sonrası ABD-Çin İlişkileri

ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta yaptığı Pekin ziyareti, Washington ile Pekin arasında büyük bir kırılma yaratmasa da iki ülkenin geçen yıl yaşanan yoğun ticaret savaşından sonra kontrollü bir rekabet dönemine geri döndüğünü açıkça ortaya koydu. Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleşen iki günlük görüşmelerde ekonomik ve stratejik mevzudaki anlaşmazlıklar pek çok alanda sürerken somut ilerlemeler sınırlı kaldı.

Ticari Anlaşmazlıklar ve Stratejik Farklılıklar Devam Ediyor

ABD yönetimi, Çin’in ticaret politikaları, sanayi teşvikleri ve Hint-Pasifik bölgesindeki artan askeri etkisi gibi kritik başlıklarda kayda değer ilerleme sağlayamadı. Buna karşılık Çin cephesi, zirveyi ekonomik baskıların hafiflediği ve ilişkilerde daha öngörülebilir bir dönemin başladığı şeklinde yorumladı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, görüşmeler sırasında iki ülke arasında “yapıcı stratejik istikrar” sağlanması gerektiğini vurguladı.

Tarifeler ve Ticaret Savaşında Sınırlı Geri Adım

Uzmanlara göre, Trump yönetiminin 2025 başında uygulamaya koyduğu yüksek tarifelerle Çin’i geri adım attırma hedefi, Pekin’in misillemeleri nedeniyle başarısız oldu. Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Çin uzmanı Scott Kennedy, geçtiğimiz yıl %145’i bulan gümrük tarifeleri seviyelerinden uzaklaşılarak daha dengeli ve istikrarlı bir döneme geçildiğini ifade etti.

Önemli İş İnsanları Zirvede Yer Aldı, Ancak Büyük Anlaşmalar Olmadı

Trump’ın ziyaretine Tesla CEO’su Elon Musk ve Nvidia CEO’su Jensen Huang gibi önemli iş dünyası liderleri eşlik etti ancak zirvede Amerikan şirketleri adına büyük çaplı ticari anlaşmalar açıklanmadı. Heyetin dikkat çekici etkinliklerinden biri ise önemli bir devlet yemeği organizasyonu oldu.

İran Konusunda Destek Görülmedi

ABD, görüşmelerde İran’a ilişkin tutumunda Çin’den beklediği desteği alamadı. Çin, Washington’un İran savaşını sona erdirme girişimlerine açık destek vermedi. Konuyla ilgili olarak, Demokrasileri Savunma Vakfı’ndan Çin uzmanı Craig Singleton, görüşmelerin “istikrar görüntüsü yarattığını ancak mevcut çıkmazı ortadan kaldırmadığını” kaydetti.

Beyaz Saray’dan Boeing ve Tarım Anlaşmaları Açıklaması

Beyaz Saray açıklamasında, Trump ile Şi Cinping arasındaki kişisel ilişkinin Amerikan ihracatını destekleyen Boeing uçak satışları ve tarım ürünleri anlaşmalarının gerçekleştirilmesini sağladığı belirtildi. Çin’in Washington Büyükelçiliği ise bu görüşmeleri “samimi, derinlikli, yapıcı ve stratejik” olarak tanımladı.

Boeing Satın Alımı Beklentilerin Altında Kaldı

Trump, Çin’in Boeing’den 200 uçak alma konusunda anlaştığını duyurdu, ancak daha önce gündeme gelen 500 uçak beklentisinin oldukça altında kaldığı belirtildi. 2017’deki Trump-Çin zirvesinde 250 milyar dolarlık ticari anlaşmalar açıklanmıştı, oysa bu hafta benzer büyüklükte bir ekonomik sonuç ortaya çıkmadı. Ayrıca Nvidia’nın yapay zeka çipi H200’ün Çin’e satışıyla ilgili ilerleme kaydedilmedi.

Uzmanlar Zirveyi Beklentilerin Altında Değerlendiriyor

Eski ABD Ticaret Temsilciliği yetkilisi Wendy Cutler, zirvenin ekonomik sonuçlarını “beklentilerin oldukça altında” şeklinde değerlendirdi. Çinli uzmanlar ise Pekin yönetiminin, ABD ile ilişkilerde eski iş birliği dönemine dönmeyi beklemediğini, aksine uzun vadeli bir rekabetin kalıcı olduğunu kabul ettiklerini belirtiyor.

Pekin, Uzun Vadeli Rekabet Dönemine Odaklanıyor

Çin’in Renmin Üniversitesi uluslararası ilişkiler profesörü Cui Shoujun, Washington ve Pekin’in artık ilişkileri eski altın çağa döndürme gayreti içinde olmadığını, her iki tarafın uzun vadeli rekabet ve devam eden anlaşmazlıkların kalıcı olduğunun farkında olduğunu belirtti.