Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’den AB Ortaklık Anlaşmalarında “Daha Adil ve Dengeli” Değişiklik Çağrısı

Tunus’tan Avrupa Birliği Ortaklık Anlaşmalarında Değişim Talebi

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, Avrupa Birliği ile sürdürdükleri ortaklık ilişkilerinin mevcut yapısının "daha adil ve dengeli" bir biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini dile getirdi. Bu çağrı, ülkede dış ekonomik ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanırken, ülkenin AB ile olan ekonomik ve diplomatik bağlarında önemli bir değişimin sinyallerini veriyor.

Ortaklık Anlaşmalarının Yenilenmesi İsteği

Mart ayında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile telefon görüşmesi gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Said, Tunus ile Avrupa Birliği arasında 1995’te imzalanan ve 1998’de yürürlüğe giren serbest ticaret esaslı anlaşmanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu açıklama, Tunus tarafından bu anlaşmalara yönelik yapılmış en güçlü reform çağrılarından biri olarak öne çıkıyor.

Farklı Öncelikler Anlaşmaları Güncelliğini Yitirdi

Tunuslu siyaset bilimci Kemal Bin Yunus, anlaşmaların günümüzde geçerliliğini yitirdiğini, çünkü tarafların önceliklerinin birbirinden farklılaştığını vurguladı. Avrupa tarafı güvenlik ve düzensiz göçle mücadeleyi öncelik haline getirirken, Tunus ve Güney Akdeniz ülkeleri ekonomik kalkınma, işsizlikle mücadele ve yatırımı esas alan bir iş birliği talep ediyor. Ayrıca Avrupa'nın Ukrayna savaşı ve mülteci krizine daha fazla kaynak ayırması sebebiyle, Tunus'un mali desteklerde azalma yaşadığı belirtiliyor.

Müzakerelerin Karşılıklı Mutabakatla Yürütülmesi Gerekiyor

Tunuslu siyasetçi Mahmud Bin Mebruk, AB ile ortaklık anlaşmalarının yeniden ele alınmasının ancak karşılıklı anlaşma yoluyla yapılması gerektiğini ifade ediyor. Bin Mebruk, mevcut anlaşmaların Tunus ekonomisine beklenen katkıyı sağlamadığını ve bu anlaşmaların bazılarının ülkenin doğal kaynaklarının düşük bedelle kullanılmasına yol açtığını savundu. Öte yandan tek taraflı değişikliklerin tedarik zincirlerinde aksamalara ve ekonomik streslere neden olabileceğine dikkat çekti.

Ekonomik Kırılganlık ve Döviz Transferleri Risk Oluşturuyor

Tunus’un eski büyükelçilerinden Abdullah el-Ubeydi, bu süreçte en riskli konunun ekonomik kırılganlık olduğunu belirtti. Ubeydi, yüksek enflasyon ve finansman ihtiyacının sürdüğü Tunus ekonomisinde, AB ile ilişkilerde yaşanacak olası gerilimin, Avrupa’da yaşayan yaklaşık 1,2 milyon Tunuslunun gönderdiği dövizleri olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Bu döviz transferlerinin zaman zaman turizm gelirlerini aşarak ülke ekonomisinde kritik bir rol oynadığı hatırlatıldı.

Süreç Uluslararası Dinamiklere Bağlı

Uzmanlar, Tunus’un AB ortaklık anlaşmalarını revize etme talebinin egemenlik ve ekonomik çıkarlar açısından son derece önemli olmakla beraber, sürecin başarı şansının taraflar arasındaki güç dengesi, müzakere kapasitesi ve küresel gelişmelere bağlı olduğunu belirtiyor. Kısa vadede sert kopuşlardan ziyade, müzakere odaklı kademeli bir güncellemenin daha olası olduğu öngörülüyor.