TÜRK-İŞ'in Araştırması: İş Yerlerinde Kadın ve Aile Dostu Toplu Sözleşmelerde Yeni Trendler

TÜRK-İŞ, Kadın ve Aile Dostu Sendika Politikalarını İnceledi

TÜRK-İŞ tarafından yürütülen ve 251 bin 406 kadın ile 724 bin 573 erkek çalışanı kapsayan 1631 toplu iş sözleşmesini içeren kapsamlı bir araştırmanın ön bulguları açıklandı. Araştırma, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kapsamında çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmeyi, kadınların sendikal örgütlenmedeki etkisini artırmayı ve iş ile aile yaşamı arasında adil bir denge kurmayı hedefliyor.

Toplu İş Sözleşmelerinde Cinsiyet Temelli Ayrımcılığa Karşı Önlemler

İncelenen sözleşmeler arasında 347'sinde cinsiyet temelli ayrımcılığın açıkça yasaklandığı hükümler yer almakta, ayrıca 282 sözleşmede Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 190 Sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi ile uyumlu düzenlemeler sayesinde şiddet ve taciz karşıtı koruyucu önlemler uygulamaya konulmuştur. Bu sayede önemli sayıda kadın ve erkek çalışan doğrudan korunma kapsamına girmektedir.

İş ve Aile Yaşamının Uyumuna Yönelik Düzenlemeler

Araştırmada öne çıkan diğer önemli veriler arasında, yasal sürelere ek doğum izinleri tanıyan 74 toplu iş sözleşmesinde 21 binin üzerinde kadın çalışanın yararlandığı belirtilmektedir. Ayrıca, 181 sözleşmede emziren annelere ek süt izni sağlanmakta ve 46 binin üzerinde kadın çalışan bu haktan faydalanmaktadır. Pabalık izni ise 237 sözleşmede yasal standartların ötesinde düzenlenerek babalara destek verilmektedir.

Eğitim, Bakım ve Çalışma Modelleri

Çocuk ve eğitim yardımları 1004 sözleşmede yer alırken, engelli ve yaşlı bakım sorumluluklarını destekleyen hükümler 1009 toplu iş sözleşmesinde güvence altına alınmıştır. Kreş hizmetlerinin kurulması, iyileştirilmesi ve bakım desteği sağlanmasına dair hükümler ise 565 sözleşmede bulunuyor. İş hayatında kadınların karar alma süreçlerine katılımını destekleyen düzenlemeler 194 sözleşmede yer almakla beraber, sadece 46 sözleşmede Eşitlik Komitesi kurulması bu alandaki gelişim ihtiyacını göstermektedir.

Esnek Çalışma Modelleri ve Gelecek Perspektifi

Uzaktan çalışma, hibrit çalışma ve kısmi süreli çalışma gibi esnek çalışma modelleri ise sınırlı sayıda toplu iş sözleşmesinde yer almakta olup, bu uygulamalar halen yalnızca belirli bir çalışan grubunu kapsamaktadır. Bu durum, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliği ve aile-iş yaşamı uyumunun iyileştirilmesi için daha fazla çaba gerektiğini işaret etmektedir.