Türkiye-İsrail Ticaretinde Resmi Verilerle Hükümet Açıklaması Arasında Çelişki: 2,1 Milyar Dolarlık "Gizli Ülke" Şüphesi

Türkiye-İsrail Ticaretinde Resmi Veriler ve Hükümet Açıklaması Arasındaki Çelişki

CHP Grup Başkanvekili ve Ankara Milletvekili Murat Emir, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a yönelttiği soru önergesiyle, 2 Mayıs 2024 tarihinde İsrail ile ticaretin durdurulduğu açıklamasına rağmen 2025 ve 2026 yıllarında İsrail Merkez İstatistik Bürosu’nun (CBS) verilerinde Türkiye’den İsrail’e ihracatın görünmesini TBMM gündemine taşıdı.

TÜİK Verilerinde "Gizli Ülke" Başlığı Altında Yüksek Ticaret Hacmi

Emir, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan dış ticaret istatistiklerinde İsrail ülke kodunun yer almamasına karşın, "ticari sır" gerekçesiyle oluşturulan "gizli ülke" başlığı altında 2025 yılı için 2,1 milyar dolar tutarında bir ticaret hacminin bulunduğuna dikkat çekti. Buna rağmen, ticaret hacmi sıfır olan diğer ülkelerin isimlerinin istatistik tablolarında hâlâ yer almaya devam ettiğini belirtti.

İsrail Merkez İstatistik Bürosu Verilerinde Türkiye'den İhracatın Devam Etmesi

CBS verilerine göre 2025 yılının Ocak-Aralık döneminde Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracat 924,1 milyon dolar olarak kaydedilmiş olup, sadece Aralık 2025’te ihracat 84,5 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca 2026 yılının Ocak ayında da Türkiye’den İsrail’e ihracat 82,1 milyon dolar düzeyinde ölçülmüştür.

Erişim Engeli ve İstatistiklerde Açıklanmayan Süreçler

Emir, İsrail’in resmi internet sitelerindeki dış ticaret verilerinin Türkiye’den erişime kapatılmış olmasını da eleştirerek, kamuya açık olması gereken istatistik bilgilerine erişimin engellenmesinin ayrı bir açıklama gerektirdiğini vurguladı. Ayrıca, İsrail dış ticaret tablolarına Filistin yönetimiyle yapılan ticaretin dahil edilmediği, dolayısıyla söz konusu ihracat rakamlarının üçüncü bir ülke ya da dolaylı ticaret olmadığını, doğrudan Türkiye-İsrail ticaretine ait olduğunu ifade etti.

Türkiye’den İsrail’e İhracatta Öne Çıkan Ürün Grupları

2025 yılında Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracatın başlıca kalemleri arasında baz metaller (183,2 milyon dolar), makine ve ekipman (172,8 milyon dolar), tekstil (119,5 milyon dolar), plastik ve mamulleri (86,2 milyon dolar), taşıt araçları (38,3 milyon dolar), gıda ürünleri (45,7 milyon dolar), kimyasal ürünler (17,8 milyon dolar) ve mineral ürünler (15,3 milyon dolar) bulunmaktadır.

Bakan Bolat’a Yöneltilen Kritik Sorular

Murat Emir, Bakan Bolat’a yönelttiği soru önergesinde, Türkiye'nin Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden İsrail’e devam eden petrol sevkiyatında varil başına 1,27 cent komisyon aldığı bilgisi ışığında, durdurulan ticaret açıklaması ile istatistikler arasındaki tutarsızlığın nedenini sordu. Ayrıca TÜİK verilerinde İsrail ülke kodunun neden yer almadığı, "gizli ülke" adı altında gösterilen 2,1 milyar dolarlık ticaret hacminin hangi ülke veya ülkelere ait olduğu, ticaret verilerinin "ticari sır" gerekçesiyle gizlenip gizlenmediği ve varsa hukuki dayanağı talep edildi.

Emir, İsrail Merkez İstatistik Bürosu dış ticaret verilerine Türkiye’den erişimin engellenmesinin gerekçesini, 2025 yılı ihracatının hangi firmalar veya kamu kuruluşları aracılığıyla gerçekleştiğini ve ticaretin doğrudan mı yoksa serbest bölgeler ya da üçüncü ülkeler üzerinden mi yapıldığını da sorular arasına ekledi. Son olarak, ticaretin durdurulduğu açıklamasında istisna tutulan ürün gruplarının olup olmadığını ve hükümet açıklaması ile resmi istatistikler arasındaki çelişkinin nasıl giderileceğini sordu.