Türkiye Lisanslı Depoculukta Kapasite Patlaması ve TÜRİB’de 392 Milyar TL’lik Rekor İşlem Hacmi

Lisanslı Depoculukta Kapasite Hızla Artıyor

Türkiye’de lisanslı depoculuk sisteminde uzun süreli depolanabilen hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık, zeytin gibi tarımsal ürünlerin korunması ve ticareti büyük oranda gelişim gösterdi. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2021 yılında 8,3 milyon ton olan lisanslı depo kapasitesi, 2024’te 12,2 milyon tona yükseldikten sonra geçtiğimiz yıl 14,2 milyon tonun üzerine çıktı. Bu süreçte kapasite yaklaşık %71 oranında arttı.

TÜRİB’de Rekor İşlem Hacmi

Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) genel müdürü Ali Kırali, 2019’dan bu yana 392 milyar lira işlem hacmine ulaşıldığını belirtti. 2026 için 168 milyar liralık işlem hacmi hedeflenirken, Ocak-Şubat döneminde yaklaşık 20 milyar lira değerinde işlem gerçekleştiği vurgulandı. Borsa aracılığıyla lisanslı depolardaki ürünlerin elektronik ürün senetleriyle ticareti yürütülüyor ve Türkiye’de hububat rekoltesinin üçte birinden fazlası bu depolarda tutulabiliyor.

Yeni Denetim ve Gözetim Sistemleri Geliyor

Kırali, sektörün hızlı büyümesi nedeniyle iki boyutlu denetim ve gözetim sisteminin devreye alınacağını açıkladı. Geliştirilen sistemde lazer ve radar sensörleri sayesinde depolardaki ürün miktarları merkezi kayıtlarla anlık karşılaştırılacak, herhangi bir uyumsuzlukta alarm oluşturularak fiziksel denetim tetiklenecek. Ayrıca, Ticaret Bakanlığı, TOBB ve TÜRİB ortaklığında kurulan denetim şirketinin, rutin ve ihbarlı denetimleri artırarak sektörde düzeni sağlamak için önemli katkılar sunacağı ifade edildi.

Ürün Çeşitliliği Artırılacak ve Yeni Piyasalar Kurulacak

Lisanslı depoculuk kapsamındaki ürün grubunun geliştirilmesi çalışmalarına devam ediliyor ve 2024 yılında zeytinyağının da sisteme dahil edilmesi planlanıyor. Mevcut yoğunluk sadece buğday, mısır ve arpa gibi bazı ürünlerde bulunurken, diğer ürünlerde işlem hacminin artırılması hedefleniyor. TÜRİB, 2024 yılı içinde vadeli işlemler piyasasını başlatmayı amaçlıyor; bu adımın Türkiye tarımı ve finans piyasalarında önemli bir köprü işlevi görmesi bekleniyor.

Uluslararası Ürün Piyasası ile Küresel Ticarette Rol Arttırılacak

Kırali, Türkiye’nin konumunu uluslararası ürün ticaretinde güçlendirmeye yönelik yeni bir proje üzerinde çalışıldığını belirtti. Kuzeydeki ihracatçılar ile güneydeki ithalatçılar arasındaki ticaret akışının Türkiye üzerindeki organize piyasa aracılığıyla yürütülmesi hedefleniyor. Ticaret Bakanlığı kontrolündeki antrepolardaki ürünlerin dolar ve avro cinsinden işlem göreceği bu piyasada öncelikle büyük firmaların işlem yapması planlanıyor. Bu sistem sayesinde Türkiye’nin ürün ticaretindeki merkezi konumu daha da pekiştirilecek.