Türkiye Sosyal Medya Araştırması: Gençlerde Bağımlılık Tehlikesi ve Dijital Okuryazarlık İhtiyacı

Türkiye'nin Sosyal Medya Bağımlılığı Raporu Açıklandı

Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından hazırlanan "Türkiye Sosyal Medya Araştırma Raporu" kamuoyuna sunuldu. Yeşilay Genel Başkanı Mehmet Dinç, sosyal medya bağımlılığı, internetle ilişkili davranışsal bağımlılıklar ve kumar bağımlılığının günümüzde herkes için ciddi tehlike oluşturduğunu belirtti.

Sosyal Medya Bağımlılığının Gençler Üzerindeki Etkileri

Dinç, sosyal medyanın özellikle çocuklar ve gençler arasında yanlış kullanımının sosyal problemlere yol açtığını, bireylerin psikolojik ve fiziksel sağlıkları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti. Gençlerin sosyal medya nedeniyle ilişkiler kurmada zorluk çektiği, sosyal becerilerinin gerilediği araştırmada açıkça ortaya konuldu. Ayrıca, yoğun sosyal medya kullanımının stres yönetimi, problem çözme gibi temel hayat becerilerinde ciddi zararlar verdiğine dikkat çekildi.

Türkiye Gençlerinde Siber Zorbalık ve Bağımlılık Riskleri

Türkiye'deki gençlerde telefon yanında olmadığında yaşanan kaygı ve güvensizlik OECD ülkelerine göre çok daha yüksek seviyede bulunuyor. Sosyal medya kullanımının eğitim seviyesi düştükçe bağımlılık oranının arttığı belirtilirken, sosyal medya üzerinden siber zorbalığa maruz kalan öğrencilerin oranının da OECD ortalamasının üstünde olduğu vurgulandı.

Sosyal Medya Kullanımının Motivasyonları ve Tehditler

Rapora göre gençlerin %70’i sosyal medyayı mutluluk aracı olarak kullanıyor; ancak bu beklenti çoğunlukla hayal kırıklığıyla sonuçlanıyor. Sosyal medya aynı zamanda kumar ve tütün-alkol reklamlarına maruz kalmaya ve onların olumlu algılanmasına zemin hazırlayarak ek tehditler oluşturuyor. Bu süreçte kullanıcıların önemli bir kısmı şikayet mekanizmalarını kullanmakla birlikte, %12'si sadece pasif izleyici olarak kalıyor.

Dijital Becerilerin Geliştirilmesi ve Önleyici Adımların Önemi

Dinç, gençlere öz kontrol, stres yönetimi ve duygu düzenleme becerilerinin kazandırılmasının kritik olduğunu söyledi. Ayrıca, yaşlı nüfusun sosyal medyadan kaynaklı dolandırıcılık ve yalnızlık riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti ve yanlış bilgilerin yayılımının özellikle bu yaş grubunda güvensizlik ve korku kültürüne yol açtığını dile getirdi.

Sosyal Medya Platformları ve Demografik Kullanım Dağılımı

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Osman Tolga Arıcak, 12 yaş üstü 1195 kişiyle yapılan çalışmada en çok kullanılan sosyal medya platformlarının yaş gruplarına göre değiştiğini; gençlerin TikTok ve Instagram’ı tercih ederken, daha üst yaş grubunun Facebook ve LinkedIn’i daha fazla kullandığını aktardı. Araştırmada kadınların erkeklere kıyasla sosyal medya kullanımında daha yüksek problemli davranışlar sergilediği ifade edildi.

Bağımlılık Riski ve Eğitim Programlarının Gerekliliği

Arıcak, sosyal medya kullanımında kontrol zorluğu yaşayanların oranının %15,7; işlev kaybı yaşayanların ise %22 olduğunu belirtti. Dijital okuryazarlık ve sağlıklı sosyal medya kullanımı için eğitim programlarının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Okullarda dijital becerilerin artırılmasının yanı sıra ailelere yönelik dijital ebeveynlik eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.

Meclisteki Düzenleme ve Sosyal Medya Yönetimi

Yeşilay Başkanı Mehmet Dinç, Meclis'te sosyal medya ile ilgili yapılacak düzenlemelerin bağımlılıklarla mücadelede önemli bir adım olduğunu söyledi. Kanunların toplum tarafından benimsenmemesi ve ailelerin duyarsız kalması durumunda yasal düzenlemelerin etkili olamayacağını belirtti. Dinç, sosyal medya düzenlemesinin ifade özgürlüğüne değil, aksine hak ve özgürlüklerin korunmasına katkı sağlayacağını ifade etti.