Türkiye’de Coğrafi Bilgisizlik 1900-2025 Arasında 7 Milyon Can Kaybına ve 1,8 Trilyon Dolar Hasara Neden Oldu

Coğrafi Bilgisizliğin Tarihçesi ve Ölçüleri

Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, coğrafi bilgisizliğin yol açtığı kayıplara dikkat çekerek 1900 ile 2025 yılları arasında dünyada yaşanan taşkın afetlerinin yaklaşık 6 bin 49 olayla sonuçlandığını ve bu afetlerde 7 milyondan fazla insanın hayatını kaybettiğini belirtti. Ayrıca, maddi hasarın 1,8 trilyon dolar seviyesinde olduğunu ifade ederek, aşırı yağışların yanı sıra yanlış yer seçimlerinin de önemli etkileri olduğuna işaret etti.

Samsun’da Coğrafya Biliminin Önemi Masaya Yatırıldı

2-4 Nisan 2026 tarihlerinde Samsun Büyükşehir Belediyesi ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen Samsun 1'inci Ulusal Coğrafya Sempozyumu, Türkiye’nin dört bir yanından akademisyenlerin katılımıyla gerçekleşti. Seminerde, coğrafi bilgi yetersizliği nedeniyle yaşanan can ve mal kayıplarının önlenmesi için bilimsel çalışmaların artırılması gerekliliği vurgulandı.

Coğrafyanın Bilim Dünyasındaki Yeri ve Önemi

Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, coğrafya ilminin insan ile mekân arasındaki ilişkileri bütüncül bir yaklaşımla inceleyen en eski bilim dallarından olduğunu belirterek, Türkiye’de coğrafyanın hak ettiği değeri tam olarak göremediğini ifade etti. Coğrafyacılar olarak üzerlerine düşeni yapmalarına rağmen, plansız ve ölçüsüz arazi kullanımının hem doğal çevreyi hem ekonomik kaynakları olumsuz etkilediği ve bunun temelinde coğrafi bilgisizliğin bulunduğu belirtildi.

Doğru Yer Seçimi ve Afet Yönetiminde Coğrafyanın Rolü

Taşkın ve sel gibi afetlerin yol açtığı zararların azaltılması için coğrafya biliminin etkin kullanılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Zeybek, özellikle yapılaşma ve yerleşim planlamalarında coğrafi verilerin dikkate alınmasında yaşanan eksikliklerin felaketlerin büyüklüğünü etkilediğini söyledi. Böylece, coğrafya bilgisine dayalı kararlar alınmadığı sürece can ve mal kayıplarının devam edeceğine dikkat çekti.

Üniversiteler Aracılığıyla Oluşturulacak Bilgi Birikimi

Prof. Dr. Cevdet Yılmaz ise üniversitelerin ülke genelinde güçlü bir bilgi birikimi ve yerel arşiv oluşturma misyonuna vurgu yaptı. Eğitimde “yakından uzağa” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini belirterek, coğrafyacılar olarak görevlerinin sadece veri üretmek değil, aynı zamanda bu bilgileri kamu yöneticilerine sunarak karar süreçlerini desteklemek olduğunu kaydetti.

Bütüncül Yaklaşımla Bölgesel Verilerin Değerlendirilmesi

Prof. Dr. Yılmaz, coğrafyanın fiziksel unsurların ötesinde, ekonomik, sosyolojik ve demografik verileri de kapsaması gerektiğini söyledi. Örnek olarak Bafra Ovası’nın yer altı suyu, tarım ve arkeolojik verilerinin farklı disiplinlerce incelendiğini ancak bunların entegre edilerek değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Böylece coğrafya bilimi hem bilim dünyasına hem de topluma somut ve sürdürülebilir katkılar sunabilir.