Türkiye'de Günlük Tuz Tüketimi DSÖ Önerilerinin İki Katı: Sağlık Riskleri Artıyor

Türkiye’de Tuz Tüketimi Dünya Sağlık Örgütü Önerilerinin İki Katı

Sağlık Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, Türkiye'de günlük tuz tüketimi kişi başı ortalama 10,2 gram olarak belirlenmiştir. Bu miktar, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) önerdiği günlük 5 gramlık sınırın iki katından fazladır. Tuz tüketiminin aşırı olması, kan basıncını yükselterek kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere birçok sağlık sorununa zemin hazırlamaktadır.

Tuzun Vücut İçindeki Rolü ve Aşırı Tüketimin Zararları

Tuz, vücutta kan basıncının düzenlenmesi, asit-baz dengesinin sağlanması ve sinir-kas sistemi sinyallerinin iletilmesi gibi hayati işlevlerde önemli rol oynar. Ayrıca antiseptik özellikleri nedeniyle gıdaların bozulmasını önlemekte kullanılır. Ancak günlük tuz alımının önerilen sınırların üzerindeki düzeylere çıkması, kalp damar hastalıkları ve inme gibi ciddi sağlık risklerini beraberinde getirir.

Sağlık Risklerinin Azaltılması İçin Tuz Tüketiminin Azaltılması Şart

Uzmanlar, günlük tuz tüketiminin sınırlandırılmasının yüksek kan basıncı ve buna bağlı olarak gelişen hastalıkların önlenmesinde etkili olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle günde 5 gramdan az tuz tüketimi inme riskini %23, kalp damar hastalıkları riskini ise %17 oranında azaltmaktadır. Avrupa ülkelerinde de tuz tüketimi genellikle 8-11 gram arasında değişmekle birlikte, DSÖ sınır altında tutmayı önermektedir.

Türkiye’de Tuz Tüketimini Azaltmaya Yönelik Çalışmalar

Aşırı tuz tüketimiyle mücadele etmek amacıyla Türkiye’de “Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Eylem Planı” yürütülmektedir. Ülkemizde tuz, yer altı kaynakları, deniz, göl ve kaya tuzu kaynaklarından temin edilmekte; işlenmiş tuz ise rafine edilmeden piyasaya sunulamamaktadır. Türkiye’de satışta bulunan tuzlar, kullanım amacına göre “sofra tuzu”, “sofrada öğütme tuz”, “iri salamura tuz” ve “gıda sanayi tuzu” olarak sınıflandırılmaktadır ve bu çeşitlerin sağlık açısından farklı etkileri olduğuna dair bilimsel bir veri mevcut değildir.

Yasal Düzenlemeler ve Toplumsal Farkındalık Çalışmaları

Sağlık Bakanlığı, Tuz Bilim Kurulu’nun katkıları ile tuz tüketimini azaltmak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte ekmek, salça ve peynir gibi ürünlerde tuz miktarlarının azaltılması için Türk Gıda Kodeksi’nde gerekli düzenlemeleri yapmıştır. Ayrıca, tuz paketleri üzerine “Tuzu Azaltın, Sağlığınızı Koruyun” ibaresi zorunlu kılınmıştır.

Okul kantinlerindeki besinlerin tuz kriterleri belirlendi, kamu kurumlarındaki kafeterya ve yemekhanelerden tuzluklar kaldırıldı. Dünya Tuza Dikkat Haftası boyunca ise aşırı tuz tüketiminin sağlık etkileri hakkında toplumda farkındalık yaratmak için çeşitli etkinlikler organize edilmektedir.