Türkiye'de Hane Halklarının Sağlık Harcamaları Üzerindeki Yük Oranları ve Fiziksel Aktivite Durumu Açıklandı

Türkiye'de Doktor Muayene ve Tedavi Harcamalarının Hanelere Etkisi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Sağlık Modülü verileri, hane halklarının sağlık harcamalarının ekonomik yükünü ortaya koydu. Bunlara göre, doktor muayene ve tedavi giderleri, hanelerin %6,1'ine ciddi bir ekonomik yük getirirken, %50,2'si için hafif bir yük oluşturduğu belirlendi. Öte yandan, %40,9'unun bu harcamalardan etkilenmediği tespit edildi.

Diş Muayene ve Tedavi Harcamalarının Hanelere Yansıması

Diş muayenesi ve tedavi giderleri de ekonomik açıdan hane halklarını farklı derecelerde etkiliyor. Veriler, hanelerin %5,3'ünün bu giderlerden oldukça etkilendiğini, %37,2'sinin kısmen yük altında olduğunu ve %28,9'unun herhangi bir yük yaşamadığını gösterdi.

İlaç Harcamalarının Ekonomik Yükü

İlaç alımları da sağlık harcamaları kapsamında değerlendirildiğinde, hanelerin %5'i için ciddi bir mali yük oluşturduğu, %50,9'unun biraz yük yaşadığı ve %44'ünün ise ilaç harcamalarının ekonomik açıdan sorun yaratmadığı bilgisi paylaşıldı.

Gelir Gruplarına Göre Sağlık Harcamaları

Gelire göre sağlık harcamaları incelendiğinde, doktor muayene ve tedavi ile ilaç harcaması açısından harcama yapmama durumu gelir gruplarına göre çok büyük fark yaratmadı. Ancak diş muayene ve tedavisine ilişkin harcamaların gelir grubuna göre değişim gösterdiği gözlendi. En düşük gelir grubundaki hanelerin %45,4'ü bu tür harcama yapmazken, en yüksek gelir grubunda bu oran %25,5’e düştü.

En düşük gelir grubundaki hanelerin %62,9'u doktor muayene ve tedavi harcamalarından yük gördüğünü belirtirken, en yüksek gelir grubunun %53'ü bu harcamaların kendilerine yük getirmediğini aktardı. Benzer şekilde ilaç harcamalarında da yük hissedilme oranları gelir seviyesine göre farklılık gösterdi.

Çalışma Şekilleri ve Fiziksel Aktivite Durumu

15 yaş ve üzeri çalışan nüfusta çalışma biçimleri incelendiğinde, %29,4'ünün oturarak, %45,5'inin ayakta durarak, %18,7'sinin yürüyerek ya da orta düzey fiziksel aktiviteyle, %6,4'ünün ise ağır iş veya ağır fiziksel aktivite kapsamında çalıştığı belirlendi. Yoksulluk riski altında olan bireylerde oturarak çalışma oranı %17,2 iken, riski olmayanlarda bu oran %31,7 seviyesinde kaldı.

Fiziksel Aktivite ve Boş Zaman Faaliyetleri

Çalışan veya çalışmayan 15 yaş üstü fertlerin günlük yaşam aktivitesi analizinde, %1,4'ünün günde iki kez ya da daha fazla, %11,6'sının günde bir kez, %5,6'sının haftada 4-6 kez, %11,5'inin haftada 1-3 kez ve %6,7'sinin haftada bir kereden az olmak üzere en az 10 dakika süreli fiziksel aktivite yaptığı tespit edildi. Buna karşılık, %63,3'lük önemli bir kesimin ise fiziksel aktivite ya da benzeri boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmadığı görüldü.

Fertlerin Fonksiyonel Kapasite Durumu

Modül kapsamındaki 15 yaş üstü bireylerin fonksiyonel durum analizinde, %96,9'unun iletişim kurmada, %95,8'inin öz bakımda, %90'ının işitmede, %85,2'sinin hafızada, %80,5'inin görmede ve %79,7'sinin yürümede herhangi bir sorun yaşamadığı bildirildi. Görme (%17,3), yürüme (%15,2) ve hafıza (%12,6) en çok zorlanılan alanlar olarak ön plana çıktı.

Öz bakım, yürüme, hatırlama ve iletişim faaliyetlerinde en az hata oranı %0,2 ile %0,5 arasında değişirken, iletişimde güçlük yaşayanların oranı sadece %2,2 olarak belirtildi.