Türkiye’de Her 4 Haneden Biri Yaşlılarla Dolu: 1,8 Milyon Yaşlı Tek Başına Yaşıyor

Türkiye’de Yaşlı Nüfus ve Yalnız Yaşayanların Durumu

Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve YAŞAM Müdürü Prof. Dr. Emine Özmete, Türkiye’de her dört haneden birinde yaşlı bireylerin yaşadığını ve yaklaşık 1 milyon 840 bin yaşlı vatandaşın tek başına hayatını sürdürdüğünü açıkladı. Yalnız yaşayan yaşlıların üçte ikisinin kadınlardan oluştuğunu belirten Özmete, yaşlıların karşılaştığı yalnızlık sorunlarının toplum sağlığı açısından önemli bir konu olduğunu vurguladı.

YAŞAM Merkezi ve Aktif Yaşlanma Çalışmaları

2011 yılında faaliyete başlayan Ankara Üniversitesi Yaşlılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (YAŞAM), ülkedeki yaşlı refahını artırmak, aktif yaşlanmayı teşvik etmek ve kuşaklar arası dayanışmayı güçlendirmek için çeşitli projeler yürütmektedir. Merkez, yaşlıların sosyal, psikolojik, eğitim, sağlık ve ekonomik ihtiyaçlarını detaylı araştırarak, bu alanlardaki gelişmeler için rehberlik rolü üstlenmektedir.

3. Yaş Üniversitesi 50+ Hayat Okulu

YAŞAM bünyesinde organize edilen “3. Yaş Üniversitesi 50+ Hayat Okulu”, bireylerin toplumsal hayata katılımını artırmayı ve sosyal bir ekosistem yaratmayı hedefleyen bir öğrenme platformudur. Program; finansal ve sağlık okuryazarlığı, yabancı dil kursları, beceri geliştirme atölyeleri gibi çeşitli eğitim modüllerinden oluşmakta ve yaklaşık 90 saat süren bir eğitim içermektedir. Bu faaliyetler, Ankara Üniversitesi’nin 80. kuruluş yılı etkinlikleri kapsamında da devam etmektedir.

Türkiye’de Yaşlı Nüfustaki Artış ve Sağlıklı Yaşam Beklentisi

TÜİK verilerine göre, Türkiye’de son beş yılda yaşlı nüfus yüzde 20 oranında artarak toplamda yaklaşık 9,6 milyon kişiye ulaşmıştır. Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte bugün doğan bir bebeğin yaklaşık 78 yıl yaşaması beklenmekte; erkeklerin ortalama ömrü 75,5 yıl, kadınların ise 81 yıl olarak tahmin edilmektedir. Ancak sağlıklı yaşam beklentisi erkeklerde yaklaşık 59 yıl, kadınlarda ise 56 yıl düzeyindedir. Bu durum, yaşlılıkta ihtiyaç duyulan sağlık ve bakım hizmetlerinin giderek artacağına işaret etmektedir.

Yalnız Yaşayan Yaşlılar ve Hizmet Öncelikleri

Yalnız yaşayan yaşlılar arasında çocuklarının aynı şehirde yaşamadığı bireylerin oranı yüksektir. Prof. Dr. Özmete, yalnız yaşayan her dört yaşlıdan üçünün kadın olduğunu ve bu grubun özellikle mental sağlık başta olmak üzere çok çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti. Bu nedenle yalnız yaşayan yaşlılar, yaşlılara yönelik sosyal ve sağlık hizmetlerinde öncelikli grubu oluşturmaktadır.

Kuşaklararası Dayanışma ve Sosyal Destek Mekanizmaları

Yaşlıların aynı hanede, mahallede veya şehirde yaşaması, işlevsel kuşaklararası dayanışmanın sürdürülmesine olanak sağlamaktadır. Bu sayede yaşlılar torunlarına bakma imkanı bulurken, aile fertleri de yaşlıların bakım ve diğer ihtiyaçlarını daha etkin şekilde karşılayabilmektedir.

Aktif Yaşlanma Endeksi ve Bölgesel Farklılıklar

Prof. Dr. Özmete, aktif yaşlanma endeksine göre Doğu Karadeniz Bölgesi’nin Türkiye’de en yüksek puanı aldığını, Batı Anadolu’nun ise en düşük puana sahip olduğunu belirtti. Erkeklerin kadınlara kıyasla yaklaşık üç kat daha yüksek aktif yaşlanma puanına sahip olduğunu, dolayısıyla erkeklerin daha sağlıklı ve bağımsız yaşadıklarını ifade etti. Kadınların ise erkeklere göre daha uzun yaşadıkları ancak sağlık açısından daha zayıf durumda oldukları vurgulandı.