Türkiye'de İş Cinayetleri ve İş Güvenliği Krizi: TMMOB Başkanı Emin Koramaz’dan Kritik Uyarılar

Zonguldak Kozlu Grizu Patlamasının 34. Yılı: İş Cinayetleri Sona Ermiyor

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, Zonguldak Kozlu kömür ocağında yaşanan grizu patlamasının 34'üncü yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, iş cinayetlerinin günlük hayatımızın acı bir gerçeği olmaya devam ettiğini ifade etti. Koramaz, ülkemizde her gün en az 6 işçinin iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle hayatını kaybettiğini ve bunun siyasal irade eksikliği nedeniyle engellenemediğini söyledi.

İş Sağlığı ve Güvenliği Alanındaki Başarısızlıklar ve Siyasi Tercihler

Bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelere rağmen iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yeterince etkin uygulanmadığını belirten Koramaz, AKP iktidarı döneminde en az 32 bin işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini açıkladı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden sonra zamana yayılmış bir şekilde en az 20 bin kişinin hayatını kaybettiği, yıllık 2 binden fazla işçinin iş cinayetine kurban gittiği bildirildi. Bu durumun kader değil, alınmayan siyasi kararların sonucu olduğu vurgulandı.

Denetimsizlik ve Yetersiz İş Güvenliği Uygulamaları

Türkiye’de 2 milyonun üzerinde işyeri olmasına karşın sadece çok küçük bir bölümünün (yüzde 0,35) iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetlenmesinin kamusal denetim mekanizmalarının başarısızlığını açıkça ortaya koyduğu ifade edildi. Oysa, uluslararası insan hakları belgelerinde çalışma koşullarının güvenli ve sağlıklı olması temel bir hak olarak tanımlanmıştır. Bu hakkın, etkin denetim ve yaptırımlarla korunması gerektiği savunuldu.

İş Sağlığı ve Güvenliğinin Piyasaya Bırakılması ve Sendikal Hakların Baskılanması

6331 sayılı yasayla iş sağlığı ve güvenliğinin kamusal sorumluluktan çıkarılarak piyasa koşullarına terk edildiği, Orthak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB) aracılığıyla işveren yükümlülüğünün devredildiği söylendi. Bu sistemin işçi sağlığı hizmetlerinde bağımsızlığı zedeleyerek iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine engel teşkil ettiği belirtildi. Aynı zamanda çalışanların sendikal örgütlenme haklarının engellenmesinin de iş güvenliği alanında yaşanan problemlerin temel bir sebebi olduğu anlatıldı.

İş Güvenliğinde Yol Almak İçin Sendikal Mücadele Şart

İşyerlerinde görev yapan iş güvenliği uzmanları ve sağlık personelinin büyük çoğunluğunun OSGB çatısı altında çalıştığına dikkat çekilerek, bu durumun mesleki bağımsızlığı sınırladığı ifade edildi. Eğitim ve zararlı etmenlerin ölçümünde yaşanan aksaklıklar, kamusal denetimin yetersiz kalması ile birleşince iş sağlığı ve güvenliğinde önemli boşluklar ortaya çıktığı vurgulandı. Bu nedenle, sendikal hakların önündeki engeller kaldırılmadığı sürece iş güvenliği alanında ilerleme kaydedilemeyeceği açıklandı.

Sonuç ve Talepler

Koramaz, işverenlerin ve siyasi iktidarın iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini etkin biçimde uygulamaması ve denetlememesi sebebiyle yaşanan iş kazalarının önlenemediğini belirtti. Tüm çalışanların örgütlenme, adil yargılanma haklarının önündeki engellerin kaldırılması ve insani çalışma koşullarının sağlanması gerektiğini ifade ederek, işyerlerinde yaşanan ölümlerin, yaralanmaların ve meslek hastalıklarının önlenebileceği bir düzenin kurulması gerektiğini dile getirdi.