Türkiye’de Kadın Temsili 91 Yılda Sadece %1 Arttı: Mecliste Kritik Eşik Yakalanamadı

Kadınların Türkiye Parlamentosundaki Temsilinde Kritik Eşik ve Tarihsel Değişim

CHP Aile ve Sosyal Hizmetler Politika Kurulu Başkanı Aylin Nazlıaka, 29 Ekim Kadınları Derneği tarafından düzenlenen "Kadın İnsan Hakları ve Laiklik" panelinde yaptığı açıklamalarda, Türkiye’de kadınların parlamentoda temsil oranının 1935 yılından bu yana çok sınırlı bir artış gösterdiğine dikkat çekti.

Tarihsel Perspektif ve Kadınların Siyasi Hakları

Nazlıaka, Atatürk’ün Anadolu kadınının Kurtuluş Savaşı’ndaki mücadele ve fedakarlığını övdükten sonra, cumhuriyetin ilanıyla kadınların eşit yurttaşlık haklarına kavuştuğunu belirtti. Cumhuriyet'in kadın hakları alanında devrim niteliğinde olduğunu ve 3 Mart 1924’te eğitimde birlik sağlandığını, din ve devlet işlerinin ayrılarak laiklik esaslarının benimsendiğini ifade etti. Ayrıca, kadınların birçok önemli hak kazanımını, özellikle Medeni Kanun ile birlikte mülkiyet, boşanma ve velayet haklarının önemini vurguladı.

Seçme ve Seçilme Hakkının Kazanılması ve İlk Kadın Milletvekilleri

1920’lerden itibaren kadınların yerel yönetimlerde seçme ve seçilme hakkı elde etmeye başladığını aktaran Nazlıaka, 1934 yılında parlamentoda kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığını kaydetti. 1935 yılında gerçekleşen ilk seçimde parlamentoda kadın temsil oranının %4,6 olduğunu, bu dönemde 17 kadın milletvekilinin Meclis’e girdiğini belirtti.

Bugünkü Kadın Temsil Oranları ve Hedefler

Bugün Mecliste kadın temsili %19,9 seviyesinde olmakla birlikte, bunun yeterli olmadığını söyleyen Nazlıaka, kadın temsiliyeti için kritik eşik olarak kabul edilen %33 oranına henüz ulaşılamadığına dikkat çekti. 91 yıl içerisinde kadın temsil oranının yalnızca %1 artış göstermesi nedeniyle Türkiye’nin dünya sıralamasında 1935’te ikinci sıradayken 129. sıraya gerilediğini açıkladı. Bu durumun kabul edilemez olduğunu belirten Aylin Nazlıaka, kadınların siyasal temsiliyeti artırmak için ortak hareket edeceklerini ifade etti.

Panel ve Katılımcılar

29 Ekim Kadınları Derneği tarafından düzenlenen "Kadın İnsan Hakları ve Laiklik" panelinde gazeteci Nuray Yılmaz, avukat Hülya Gülbahar ve Aylin Nazlıaka konuşmacı olarak yer aldı. Panel moderatörlüğünü eğitimci Songül Kara üstlendi.