Türkiye’de Kolorektal Kanser Erken Teşhisle Engellenebilir: Tarama Yaşı 45’e Düşürülmeli

Kolorektal Kanserde Erken Tanının Önemi ve Tarama Yaşının Düşürülmesi Gerekliliği

Türk Gastroenteroloji Derneği (TGD) öncülüğünde düzenlenen basın toplantısında, kolon kanserinde erken teşhisin hastalıkla mücadelede kritik rolü vurgulandı. Mart ayının "Kolon Kanseri Farkındalık Ayı" olarak kabul edilmesi kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, Türkiye’de kolon kanserinin sıklığı, gençlerde artan görülme oranları, önlenebilir risk faktörleri ve son tedavi yöntemleri detaylı şekilde paylaşıldı.

Türkiye’de Kolorektal Kanser Gerçeği ve Tanıdaki Zorluklar

Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin, kolorektal kanserin Türkiye’de genellikle geç evrelerde tanı aldığını, bunun da sağ kalım oranlarını olumsuz etkilediğini belirtti. Türkiye’de hastaların yaklaşık %66’sı üçüncü ve dördüncü evrelerde teşhis edilirken, erken evrelerde beş yıllık sağ kalım oranı %90’larda seyrederken ileri evrelerde bu oran %12’ye kadar geriliyor. Bu nedenle, asemptomatik bireylerin düzenli kolonoskopi ile taranması büyük önem taşıyor.

Gençlerde Artan Vaka Sayıları ve Risk Faktörleri

Kolorektal kanser vakalarında özellikle 20-39 yaş grubunda belirgin bir artış gözlemleniyor. Prof. Dr. Levent Erdem, bu artışta obezite, hareketsizlik, alkol tüketimi, işlenmiş et tüketimi, sigara kullanımı ve batılı beslenme alışkanlıklarının etkisini vurguladı. 2017’den itibaren yürütülen çalışmalar sonucunda tarama yaşının 45’e çekilmesi öneriliyor ve bu öneri uluslararası çalışmalarda da destekleniyor.

Tarama Programlarının Etkinliği ve Toplumsal Bilinç

Prof. Dr. Nurdan Tözün, tarama programlarının uygulandığı ülkelerde ileri yaş kolon kanseri vakalarının azaldığını fakat gençlerde artışın sürdüğünü aktardı. Ailesinde kanser öyküsü bulunan kişilerin ve tüm asemptomatik bireylerin erken dönemde kolorektal kanser taramasına yönlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca toplumun tarama testlerinin erken teşhise ve ölüm oranlarının azalmasına katkısı konusunda bilinçlendirilmesi gerekliliğini ifade etti.

Geniş Kapsamlı Araştırma Sonuçları

Prof. Dr. Erdem Akbal, Türkiye genelinden toplanan 3.820 hasta verisiyle yapılan kolonoskopi araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Çalışmada polip görülme oranı %27, kolon kanseri oranı ise %1,3 olarak tespit edildi. Ayrıca 50 yaş altı hastalarda yaklaşık her üç kişiden birinde polip veya kanser, her beş kişiden birinde ise adenomatöz polip gibi kanser öncüsü lezyonlar bulunduğu bildirildi.

Sonuç ve Öneriler

Türk Gastroenteroloji Derneği tarafından yapılan açıklamalarda, kolorektal kanser taramalarının meme ve serviks kanseri programları kadar etkili olduğu belirtilirken, erken tanının sağlanması için tarama yaşının mutlaka 45’e düşürülmesi öneriliyor. Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumların farkındalık çalışmalarının devam etmesinin, toplumsal bilincin artırılmasında etkili olduğu ve kanser nedeniyle mortalitenin azaltılmasına önemli katkılar sağlayacağı vurgulanıyor.