Türkiye’de Sahipsiz Sokak Hayvanlarında Son Durum: %78’i Toplandı, 9 İlde Toplama İşlemi Son Aşamada

Türkiye'de Sahipsiz Sokak Hayvanlarıyla Mücadelede Önemli İlerleme

TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu toplantısında İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, sahipsiz sokak hayvanlarının kontrolüne ilişkin önemli bilgiler verdi. Karaca, 9 ilde toplama işlemlerinin sona geldiğini ve yaklaşık 10-11 ilde ise Eylül ayı sonu itibarıyla hedeflenen hayvan sayısına ulaşılacağını belirtti. Ülke genelinde sokak hayvanlarının %78’inin toplandığı ifade edildi.

Eski Modelin Yetersizliği ve Yeni Uygulamalar

2004 ve 2014 yıllarında uygulanan “yakala-kısırlaştır-bırak” modeli hayvan sayısının azalmasını sağlamadı ve insan, çevre ile hayvan sağlığında sorunlara yol açtı. Karaca, modelin başarısı için yılda %70 kısırlaştırma oranına ulaşılması gerektiğini belirtti ancak Türkiye’de beş yılda ortalama 260 bin kısırlaştırma yapılmasına rağmen popülasyon kontrol altına alınamadı. Bu sebeple yasa koyucular tarafından “kısırlaştır-rehabilite et-yerinde muhafaza et” modeline geçildiği ifade edildi.

Kuduz Vakaları ve Risklerin Önemi

Türkiye’de 2014 yılında 197 bin olarak ölçülen kuduz vaka sayısı, 2024 yılında yaklaşık 500 bine ulaşmıştır. Kuduz aşılarının maliyeti ve uygulama gerekliliği üzerine değerlendirmeler yapan Karaca, bazı bölgelerde kuduz vakalarının halen görüldüğüne dikkat çekti. 6 ay önce Diyarbakır’da 17 yaşında bir gencin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiğini hatırlatan Karaca, hastalık eradikasyonu için Tarım Bakanlığı’nın yaklaşık 3,5 milyar TL harcadığını belirtti.

Bakımevleri ve Doğal Yaşam Alanları Projeleri

Ülke genelinde 81 ilde toplam 11 milyon 668 bin metrekarelik alanda bakımevi ve doğal yaşam alanları tamamlanmış durumda. Ayrıca dört milyon metrekare inşaat aşamasında, dokuz milyon metrekare ise proje aşamasındadır. Kanunda önerilen metrekare sınırlarının çok üzerinde alanlar sağlanarak hayvanların daha uygun yaşam şartlarına kavuşturulması amaçlanıyor. Ayrıca Sıfır Atık Projesi kapsamında atıklardan mama üretmek için makine desteği sağlanmakta ve günlük 30 ton mama hayvanlara verilmektedir.

Toplama Çalışmalarındaki Son Durum

Toplama işlemleri geçmişte haftalık 20-25 bin iken yeni dönemde bu rakam 2-3 bine düşmüştür. Çalışmalar küçük illerde öncelikli başlatıldıktan sonra büyükşehirlerde de yaygınlaştırılmıştır. 9 ilde toplama işlemleri son aşamaya gelmiş, bu illerde %60 üzeri başarı sağlanmıştır. Önümüzdeki aylarda 10-11 ilde hedeflenen rakamlara ulaşılması, sürdürülebilir yönetim açısından kritik görülmektedir.

Sahipsiz Sokak Hayvanlarının Gerçek Sayısı

Toplam sahipsiz sokak köpeği sayısının yaklaşık 1 milyon 250 bin civarında olduğu, geçmişte belirtilen 4 milyon rakamının güncel ve yapılan tespitlerle tutarsız olduğu tespit edilmiştir. Özellikle kırsal alanlarda hayvanların farklı köylerde dolaşması nedeniyle sayımda değişkenlikler yaşanmıştır. Bu değerlendirmelerle Türkiye’de sahipsiz sokak hayvan sayısının daha gerçekçi ve bilimsel bir veriye dayandırıldığı belirtilmektedir.